قالب وبلاگ

قالب وبلاگ

موزه شناسی پست مدرن- Post-Modern museums
>بک لینک فا

موزه شناسی پست مدرن- Post-Modern museums
 
اطلاعات تخصصی موزه: طراحی موزه(Museography)، موزه شناسی (Museology)، موزه داری(Curatorship)
نوشته شده در تاريخ چهارشنبه شانزدهم اردیبهشت ۱۳۹۴ توسط مهران نوروزی

 

گالری انرژی نو با حضور صالحی و فرهادی افتتاح شد

صالحی فرهادی

خبرگزاری تسنیم: گالری انرژی نو با حضور معاون رئیس جمهور و رئیس سازمان انرژی اتمی در محل موزه علوم و فناوری افتتاح شد.

شایان ذکر است در اولین گام از ایجاد این گالری، بخش انرژی هسته‌ای به عنوان مهمترین انرژی نو کنونی افتتاح شد.

















منبع پیام: خبرگزاری تسنیم

 


نوشته شده در تاريخ سه شنبه هشتم اردیبهشت ۱۳۹۴ توسط مهران نوروزی
 

فراخوان ارسال مقاله

پنجمین همایش بین المللی سالانه موزه علوم و فناوری با عنوان:

جامعه پایدار و جایگاه موزه ها در ترویج علم سبز

زمان 26  و 27 آبان ماه 1394

28 آبان ماه کارگاه آموزشی

موزه علوم و فناوری جمهوری اسلامی ایران در راستای ترویج علم و فناوری در جامعه، هرساله همایشی را با حضور پژوهشگران و علاقه مندان به موزه ها و مراکز علم برگزار می کند.

نظر به چالش ها و مشکلات فراوان محیط زیستی فراروی جامعه بشری در عصر حاضر و نقش علم در بوجود آوردن و حل این چالش ها، همچنین نامگذاری روز جهانی موزه ها در سال 2015 به عنوان «موزه ها برای یک جامعه پایدار»  پنجمین همایش موزه علوم و فناوری در روزهای 26 تا 27 آبان ماه با عنوان " جامعه پایدار و جایگاه موزه ها در ترویج علم سبز" برگزار خواهد شد. از تمامی صاحب­نظران و علاقه­ مندان دعوت می­شود، مقاله های خود را تا پایان مهر ماه  از طریق وبگاه رسمی همایش به نشانیwww.irstm.ir ارسال کنند.

جهت ثبت نام و کسب اطلاعات بیشتر به وبگاه رسمی همایش به آدرس www.irstm.ir  و یا شماره تلفن 88914883 تماس حاصل بفرمایید.

محورهای همایش

  1. گسترش علم و فناوری و سرنوشت محیط زیست
  2. موزه ها و نقش آنها در جلب توجه افکار عمومی به چالش های محیط زیست
  3. شیوه های آموزش محیط زیست در موزه ها
  4. موزه ها و گسترش فرهنگ حفظ محیط زیست
  5. نقش سیاست گذاری های کلان علمی، پژوهشی و آموزشی در حمایت از محیط زیست

پوستر همایش

 


نوشته شده در تاريخ یکشنبه ششم اردیبهشت ۱۳۹۴ توسط مهران نوروزی

 

تقریبا هر روز افرادی در مورد چگونگی و مبانی نظری طراحی موزه با بنده تماس برقرار می کنند و در نهایت می پرسند چطور می شود یک موزه طراحی کرد؟!

این عزیزان با شرایط و متغیرهای متفاوتی که دارند، جواب های متفاوتی دریافت می کنند. به عنوان مثال برخی موزه ها قرار است در یک بنای تغییر کاربری داده شده راه اندازی بشوند و قطعا اصول مربوط به خود را دارند. برخی دیگر ممکن است از فاز صفر در شرف طراحی باشند که قطعا استانداردهای ایشان با نمونه های قبلی متفاوت خواهد بود.

این که سایت موزه در کجا قرار گرفته، موزه از چه نوعی و با چه موضوعی است، مقیاس موزه کدام است و ده ها فاکتور دیگر، در اصول طراحی آن موزه نقش اساسی ایفا می کنند.

از طرف دیگر، همه موارد فوق مربوط به ظرف موزه(معماری) می باشد و ماجرای طراحی مظروف موزه( طرح مفهومی و محتوایی)، نیاز به تخصص و روند شکل گیری دیگری دارد. تهیه مظروف نیز فراخور رویکرد موزه (انسان محور- مخاطب محور و یا محتوی محور) کاملامتفاوت خواهد بود و همین تبیین نگرش بر معماری نیز تاثیرات بسزایی خواهد گذاشت.

در این پست، برخی از اصول طراحی معماری موزه را در اختیار سروران قرار داده و موکدا قید می کنم که این اصول، آیات آسمانی نیست و فاکتورهای متعددی می توانند در تغییر موارد ذیل، موثر واقع شوند. در واقع بزرگترین قانون طراحی موزه این است که قانون مطلقی وجود ندارد و اکثر موارد طی مذاکرات تخصصی در هر پروژه شکل خواهد گرفت.

کانسپت معماری موزه

 

گالری ها
گالری ها که برای نمایش آثار هنری و اشیاء فرهنگی و علمی مورد استفاده قرار می گیرند باید دارای شرایط زیر باشند:
- از نظر حفاظت در مقابل خرابی، دزدی، آتش سوزی، رطوبت، خشکی بیش از حد، نور شدید آفتاب و گرد و غبار مطمئن باشند.
- در شرایط عادی، زاویه ی دید انسان (۵۴ یا ۲۴ درجه به بالای سطح تراز چشم) در مورد تصویری که در فاصله ی ۱۰ متری قرار داشته و سطح آن کاملا روشن است موقعی حاصل می شود که ارتفاع تصویر آویخته شده ۴۹۰۰ میلیمتر در بالای سطح دید و ۷۰۰ میلیمتر به پایین سطح ادامه داشته باشد. تنها در مورد تصاویر بزرگ چشم انسان مجبور است از پایین تصویر تا به بالای زاویه ی دید حرکت کند. بهترین موقعیت برای نصب تصاویر کوچک (نقطه تاکید: سطح افق در تصویر) عبارت از محلی هم تراز با دید تماشاگر است.
-اشیاء مورد نمایش باید طوری قرار داده شوند که بدون زحمت در معرض دید مردم قرار بگیرند.

آمفی تئاتر
باید توجه داشت که آمفی تئاتر جدا از مسیر عادی بازدیدکنندگان باشد، نزدیک به سالن اصلی ورودی و یا مستقیماً بدان راه داشته باشد. کاملا مجهز به وسایل ایمنی باشد. (درهای اضافی، سیستم مستقل برق، از نظر گرما و سر و صدا از بقیه بخش های ساختمان جدا باشد و …)
- طراحی فضای مناسب جهت دستگاه های نمایش فیلم، اسلاید و … از نیازهای این سالن است.
- خروجی ها باید به طرف بیرون باز شده و مطابق با تعداد افراد و طول مسیر حرکت آنها طراحی شوند.
- ارتفاع درها نباید از ۲۲۰ سانتیمتر کمتر باشد.
- عرض کریدورها ۱۱۰۰ میلیمتر برای تا ۱۰۰ نفر، ۱۶۰۰ میلیمتر برای تا ۲۵۰ نفر باید باشد.
- پلکان با عرض ۱۱۰۰ میلیمتر برای تا ۱۰۰ نفر، ۱۶۰۰ میلیمتر برای تا ۲۵۰ نفر باید باشد.
- حداقل ارتفاع پله ها ۱۴ سانتیمتر و حداکثر ۱۸ سانتیمتر باید در نظر گرفته شود.
- برای کوتاه کردن زمان انعکاس صوت، حجم محوطه به ازای هر صندلی ۱۴/ ۵/۷ مترمکعب می باشد.
- از طرح دیوارهای قوسی و سهمی و دیوارهایی به شکل مقعر خودداری شود.
- سرانه سالن نمایش بدون احتساب فضای صحنه ۱/۱ متر مربع برای هر نفر می باشد.
- اگر برای هر ۴-۳ راهرو یک در خروجی جانبی به عرض ۱ متر در نظر گرفته شود، به ازا هر راهرو ۲۵ صندلی مجاز است.
- خط دید هر تماشاچی بایستی ۱۲ سانتیمتر بالاتر از چشم تماشاچی ردیف جلو باشد.
- حداکثر فاصله آخرین ردیف از خط جلوی صحنه ۲۴ متر می باشد.
- همچنین می بایست به گونه ای طراحی شود که بتوان صحنه را از هر جای سالن به وضوح و به خوبی دید یعنی باید تطابقی بین عمق و عرض آن موجود باشد.
- صحنه های بدون بسط و گسترش مساحت کمتر از۱۰۰ ترمربع، سقف صحنه کمتر از ۱ متر بالاتر از قسمت فوقانی جلوی صحنه است.
-نسبت ارتفاع جلوی صحنه به عرض، باید ۶: ۱ باشد.
- فاصله لبه نشیمن هر صندلی تا پشتی صندلی جلویی برای صندلی های ثابت حداقل ۶۰ سانتیمتر و برای صندلی های تاشو حداقل ۴۰ سانتیمتر باید باشد.
- حداقل عرض صندلیها از محور تا محور دسته ی صندلی نباید از ۵۰ سانتیمتر کمتر باشد و حداقل عمق نشیمن صندلیها نباید از ۴۰ سانتیمتر کمتر باشد.
- ارتفاع اتاق پروژکسیون نباید از ۵/۲ متر کمتر باشد.نمونه هایی از پلان آمفی تئاتر
کتابخانه
مهمترین نکته ای که در طراحی اولیه ی کتابخانه باید مورد توجه قرار گیرد، آرامش و سکوت و محیط مطبوع آن است که هم به محل استقرار آن در مجموعه و هم به مصالح به کار رفته در آن مربوط می شود.
- تابش مستقیم نور خورشید از کتابخانه نامطلوب است. لذا حتی المقدور سعی شود نور کتابخانه از طریق جبهه ی شمالی تامین شود.
- از آشکارسازهای گرما و دود استفاد شود، از روش آب پاشیدن دوری کنید زیرا آسیب آن برای کتاب بیش از آتش است.
- در بخش کتب مرجع برای هر ۱۰۰۰ جلد کتاب مساحت ۱۰ متر مربع اختصاص داده می شود.
- در فضای دسترسی باز؛ ۱۵ متر مربع بر ۱۰۰۰ جلد کتاب (حداقل ۱۰۰ متر مربع) اختصاص داده می شود.
- میز مطالعه برای خواننده کتاب ۶۰۰×۹۰۰ میلیمتر مربع است و به ازا هر نفر ۲۵/۲ متر مربع فضا برای مطالعه اختصاص داده می شود.
- فضای میان قفسه ها باید حداقل ۴/۱ -۳/۱ متر عرض داشته باشند.
- راهرو میان قفسه ها نباید بیش از ۳ متر طول داشته باشند.
- همه ی کتابخانه ها به یک اتاق کار کوچک (۱۰ متر مربع) و انباری کتاب مجهز به قفسه بندی (۵ متر مربع) نیاز دارند.
فضای اداری
جریان کار در یک اداره مانند ماشین است که تمام اجزاء آن با هم کار می کنند. منبع نیروی یک اداره اطلاعات آن است. بدین سبب طرح ریزی می باید طوری باشد که اطلاعات بدون وقفه های بی مورد در هر قسمت جریان یابد. جهت دستیابی به این هدف، بخشهای اصلی اداری با توجه به عملکردهای هر یک می باید در محل مناسبی در نظر گرفته شود. به طور مثال افرادی که در رأس قسمت مدیریت قرار دارند، معمولا در یک جا جمع می نمایند. یا قسمت مدیریت می تواند از محل تردد عمومی اداری به دور باشد و قسمت های امور اداری و مالی، دبیرخانه و … که دارای تماسی زیاد با مسئولین و کارمندان این قسمت هستند بهتر است در ارتباط مستقیم با آن در نظر گرفته شود.
بخش اداری بهتر است از طریق سالن اصلی ورودی در دسترس عموم باشد، لیکن در نظر گرفتن ورودی مجزا و مستقل به منظور دستیابی کارکنان و افراد ویژه بسیار مناسب است.
پژوهشی
مساحت آزمایشگاه ها باید متناسب با اندازه موزه باشد و فضایی که به این منظور اختصاص می یابد باید وسیع بوده، از نور کافی و جریان هوای مناسب برخوردار باشد. همچنین به تمامی امکانات پیشگیری در برابر دزدی و آتش سوزی مجهز بوده و به آسانی از درون و برون موزه قابل دسترس باشد.
آموزشی
در فضاهای آموزشی مسئله ی نور همیشه حائز اهمیت است.
در صورتی که عمق کلاس از ۵/۶ متر بیشتر باشد حداقل عرض پنجره باید ۲۰/۱ متر و ارتفاع آن ۲ تا ۵/۲ متر باشد. ضمناً تابش نور باید از سمت چپ صورت گیرد.
انبار
- بسیاری از موزه ها برای جلوگیری از مسائل ناشی از فشار و بار سنگین بر ساختمان طبقه زیرین آن را بعنوان انبار مورد استفاده قرار می دهند.
- در سیستم انبار و نگهداری متحرک بافته های تخت، فاصله عمودی بین دو میله افقی موجود در هر واحد، باید به گونه ای در نظر گرفته شود که با اندازه بافته هایی که بر روی آنها انداخته خواهد شد، متناسب باشد. فاصله بین ریلها در سقف برای بافته های سبک، ۱۵ سانتیمتر و برای بافته های سنگین با حجم زیاد، ۲۰ سانتیمتر مناسب است. فاصله بین انتهای شی آویزان با کف اتاق برای گردش هوا باید ۶۰ سانتیمتر در نظر گرفته شود. همچنین فضای پیش بینی شده در وسط اتاق باید به اندازه ای باشد که بتوان هر واحد را به راحتی در معرض نمایش گذاشت.
پارکینگ
- لازم است پارکینگ کارمندان از پارکینگ عمومی مجزا گردد و حتی الامکان فضایی سرپوشیده و یا حداقل سایه افکن (خصوصا برای پارکینگ کارمندان که ماشین مدت زیادی پارک می گردد) در نظر گرفته تا از تابش آفتاب و نیز ریزش نزولات آسمانی محفوظ باشد.
- ورودی سواره حداقل ۱۵۰ متر از تقاطع خیابان فاصله داشته باشد، یا از لاین کند شونده برای دستیابی به ورودی استفاده شود.
تاسیسات
محل ساختمان تاسیسات باید به گونه ای طراحی شود که امکان دسترسی سواره و پیاده به آن مسیر باشد و دور از گالری ها و موزه باشد تا آلودگی های صوتی و هوایی آن مزاحمت ایجاد نکند.


نکاتی در باب معماری موزه


۱) هر فعالیتی که مخاطب در موزه انجام می دهد نیاز به فضایی برای فعالیت متضاد آن دارد تا احساس خستگی در مخاطب از بین برود.
۲) سلسله مراتب به جا و مناسب فضای استراحت کوتاه مدت، بازده موزه را بالا برده و شوق بازدیدکننده را برای ماندن و دیدن افزایش می دهد.
۳) چون در موزه دیدن از نزدیک اتفاق می افتد، برای رفع خستگی نیاز به دیدن دور دست احساس می شود و به تبع آن توجه به چشم اندازهی اطراف، آزاد و بازگذاشتن مسیر دید چشم اندازهای اطراف و ارتباط بصری این چشم اندازها با تالارهای نمایش اشیاء از اهمیت خاصی برخوردار می شود.
۴) محل فعالیت انسان نیاز به فضای باز و ارتباط مستقیم با نور طبیعی، و محل نمایش اشیاء نیاز به نور مصنوعی و قابل کنترل دارد. معماری فضای نمایش باید پاسخی به همراهی این فعالیت ها و نیازهای متضاد باشد.
۵) معماری موزه باید به گونه ای باشد که هم رسالت اجتماعی آن – ارتباط مستقیم با مخاطب- لحاظ شود و هم مسائل امنیتی و حفاظتی رعایت گردد.
۶) هنر طراح در طراحی موزه، همنشینی مناسب فعالیت های متضاد خواهد بود.
۷) باید توجه کرد که موزه و ساختمان آن وسیله نمایش اشیاء است و نه اشیاء وسیله نمایش ساختمان موزه.
۸) ویژگی های معماری موزه باید منطبق بر روابط هماهنگ فضا، نور و آثار باشد.
۹) معماری موزه باید قابل تطبیق با مساله غرفه بندی و دسته بندی اشیاء بوده و بر آن تاکید کند.
۱۰) در عرصه نمایش، هیچ فضایی را نمی توان مطلقا ارتباطی دانست. کوچکترین سطح موزه نیز باید در خدمت ارائه اطلاعات و نمایش آثار برای مخاطب باشد.
۱۱) در معماری موزه، مدار گردش بازدیدکننده و مسیر حرکت کارکنان و مسیرجابجایی آثار باید از همدیگر جدا شوند.
۱۲) ورودی باید به صورت یک عنصر معماری مستقل اما در رابطه تنگاتنگ با موزه طراحی شود.
۱۳) ورودی پلی است که مردم را با محتویات موزه پیوند می دهد.
۱۴) تعبیه ورودی مستقل برای برخی فضاهای خدماتی (نظیر رستوران ها) موزه را در معرض بازدید اتفاقی (کسانی که برای دیدن موزه نیامده اند) قرار داده و به جذب مخاطب و فعال نگه داشتن مجموعه کمک می کند.
۱۵) شیرازه اولیه هر موزه ای رابطه شی و مخاطب است.
۱۶) هر بیننده ای به بهانه برقرار نمودن ارتباط فردی با شی به موزه می آید.
۱۷) طراح، در ساماندهی فضایی موزه باید کوشش کند تا انتظامی را فراهم آورد که بازدیدکننده به راحتی بتواند در فضاهای مختلف موزه سیر کند و سلسله مراتب آن را به خوبی ادراک نماید.
۱۸) طراح باید کوشش نماید تا در فضای نمایش انقطاع بازدید به وجود نیاید و حرکت عمودی مخاطب با حرکت افقی توام گردد. در اینجا توجه به انتخاب مناسب عناصر کالبدی اهمیت می باید.
۱۹) رسالت طراح در طرح موزه این است که فضا (برای بیان مطالب) به گونه ای تعریف و خلق شود که مخاطب عمق مسائل را دریابد و نتایج و رفتار موردنظر حاصل شود.
برنامه عملکردی و فیزیکی
عرصه بندی کل مجموعه
برای عرصه بندی موزه و تقسیم بندی عناصر نمایش باید بین مجموعه اشیاء به نمایش درآمده، مدار بازدید یا محورهای هدایت و بخش های اطلاع رسانی هماهنگی به وجود آورد. در هر موزه ای به اعتبار و ارتباط با بازدیدکننده، سه عرصه ی مختلف وجود دارد:
عرصه عمومی: با دسترسی بی واسطه ی عموم مردم. شامل گالری ها، کتابخانه، آمفی تأتر و …
عرصه خصوصی: که میزان فضای ناچیزی نیاز دارد و شامل فضاهای اداری، انبارها، خدمات داخلی بنا و … می باشد.
عرصه عمومی- خصوصی: شامل فضاهای تحقیقاتی، آموزشی، رستوران ها، سرویس های بهداشتی و دیگر خدمات رفاهی می باشد.
می توان به اعتبار عملکرد نیز به عرصه بندی موزه پرداخت یعنی عملکردهای همسو و تقریبا مشابه را در عرصه ای واحد قرار داد. در این صورت موزه با عرصه های زیر تعریف خواهد شد:
۱- معرفی
۲- اداری
۳- پژوهشی
۴- آموزشی
۵- خدمات رفاهی و عمومی


- خدمات پشتیبانی
در ذیل هر یک از عرصه های بالا به طور اجمال معرفی و مطالعات مربوط به آن ارائه می گردد.
عرصه معرفی
این عرصه شامل قسمت هایی از موزه می شود که به معرفی و نمایش آثار اختصاص دارد. در واقع مهمترین و اساسی ترین عرصه است که نقش آن مستقیما با استفاده کنندگان و بازدیدکنندگان از موزه می باشد. گالری ها، آمفی تأتر و کتابخانه از فضاهایی می باشند که این عرصه را تشکیل می دهند.
۱-گالری ها: گالری ها قسمت مهم و نمایان عرصه معرفی می باشند. از آنجا که آثار به نمایش گذاشته شده شامل آثار دائمی و موقت می باشند، گالری ها نیز دو قسمند: گالری های دائمی؛ که در آن آثار دائمی (که عموماً تغییر نمی کنند) به نمایش گذاشته می شوند، گالری های موقت که به طبع در آن آثار به صورت موقت و در زمان برپایی نمایشگاه موقت و موسمی به نمایش گذاشته می شوند. در موزه فرش نیز گالری های دائمی محلی برای نمایش حدود ۲۰۰ تخته فرش هنری- قدیمی- موزه ای و نقوش فرش و حتی ابزار بافت و نگهداری فرش در نظر گرفته شده و گالری های موقت برای برگزاری نمایشگاه های فصلی و موضوعی که در مناسبت های گوناگون و با موضوعات مختلفی برای نمایش آثار و بالخصوص نمایش فرش های هنری شخصی در نظر گرفته شده است که حتی ممکن است آثار گالری های موقت برای فروش نیز عرضه شوند. لازم به ذکر است که فرشهای به نمایش گذاشته شده دارای ابعاد مختلف و اندازه های گوناگون از تابلو فرش گرفته تا فرش هایی با ابعاد و مساحت بزرگ می باشند، که این مسئله باید در طراحی لحاظ شود.

همچنین بهتر آن است که برای آشنایی بیشتر بازدیدکنندگا از مسائل تخصصی فرش مانند مرمت، کارگاه مرمت در مسیر گالری ها و به گونه ای جزو محل نمایش باشد. برای مرمت و بازسازی فرش هایی که نیاز به تعمیر دارند فضایی (کارگاه مرمت) برای انجام این کار در نظر گرفته شده است که استادکاران مرمت در آنجا به تعمیر و مرمت فرشها مشغول می باشند. در کارگاه مرمت، آزمایشگاه کوچکی جهت تحقیقات شیمیایی و فیزیکی مجهز به حداقل وسائل معمولی، مورد نیاز خواهد بود.
۲-آمفی تاتر (سالن چند منظوره) : یکی از فضاهای مهم و با ارزش در هر موزه ای سالن چند منظوره است که تاثیر بسزایی در رشد و بالندگی وجوه اجتماعی این بنا دارد. بازده اجتماعی موزه رابطه نزدیکی با جذابیت آن دارد بدین معنا که از نظر روانی بازدیدکنندگان را دعوت به گردش و لذت بردن از فضای خود بنماید همچنین بر دامنه اطلاعات با بهره گیری مطلوب از تمهیدات بصری بیفزاید این هدف با بنای سالن چند منظوره تامین می گردد که علاوه بر ارتباط نزدیک با فضای نمایشی خود نیز به گونه ای مستقل در ارتباط با خارج بنا طرح شود. نوع اجتماعاتی که در این سالن برگزار می شود عبارتند از: سمینار و کنگره و جلسات، تأتر و کنسرت و نمایشهای سینمایی. فضاهای این سالن عبارتند از: فضای اصلی تئاتر یا سالن اصلی، صحنه و قسمت نمایش، پشت صحنه، لابی و سرسرا.
۳-کتابخانه : امروزه هیچ موسسه آموزشی و پژوهشی بی نیاز از کتابخانه نیست. موزه ها نیز بنا به وظایف خاصی که بر عهده دارند (تهیه اشیاء تازه، نمایش و تحقیق در مورد اشیاء موزه ای) نیازمند کتابخانه ای مجهزند که به نحوی متناسب با نوع، اهداف و جامعه مراجعه کننده ی آن تشکیل شده، با زمان پیش رفته و نیازهای تحقیقاتی کارشناسان و متخصصان موزه و پژوهشگران را برآورده سازد. کتابخانه ها امروزه غیر از کتاب دارای مواد دیگری نیز می باشند. این مواد عبارتند از فیلم، اسلاید، سی دی، عکس، روزنامه، مجله، کتاب، نسخ خطی و … بدین ترتیب کتابخانه، در نظام اطلاع رسانی، وظایف متنوعی را بر عهده دارد. هدف عمده این کتابخانه رساندن اطلاعات با اتکا بیشتر به نشریات ادواری به استفاده کنندگان متخصص است. در هر موزه، هدف از ایجاد کتابخانه باید دقیقاً متناسب با فضا و اثاثیه در معرض نمایش و قابل استفاده باشد. کتابخانه ی موزه ی فرش فضایی است که پژوهشگران و حتی دانشجویان رشته فرش در آنجا می توانند از کتب و نشریات تخصصی فرش استفاده نمایند و در فضای آرام آن به مطالعه بپردازند. بنابراین پیش بینی فضایی مناسب جهت کتابخانه در موزه فرش ضروری است. این کتابخانه گنجایش حدود ۸۰۰۰ جلد کتاب و بیش از ۱۰۰۰ جلد مجله علمی، گزارش، بولتن و رساله را داشته و از مخزن کتب و مجلات با دسترسی باز و بسته، قسمت مطالعه، اتاق کار و انبار تشکیل شده است.
عرصه اداری
این عرصه شامل حوزه ریاست و قسمتهای اداری مختلف از قبیل معاونتهای گوناگون می باشد، که به انجام کارهای اداری و مالی و برنامه ریزی و سیاست گذاری کلی مجموعه می پردازد.
عرصه اداری شامل دو حوزه مختلف می باشد:
۱- حوزه ریاست: از وظایف این حوزه می توان نظارت بر اجرای طرح های گوناگون بخشهای مختلف، هماهنگی بین معاونتها و مدیریتها، تصویب نهایی طرحها و پروژه ها، تهیه و تدوین خط مشی کلی در قالب اهداف مجموعه، نظارت بر عملکرد عرصه های دیگر را نام برد. که این حوزه خود شامل ۳ قسمت ریاست، برنامه و بودجه و تشکیلات، و حراست می باشد.
۲- حوزه معاونت اداری و مالی: از وظایف این حوزه؛ تهیه و تدوین خط مشی واحدهای تابعه در قالب اهداف مجموعه و ابلاغ مصوبات و مقررات جاری به واحدهای مربوطه، نظارت بر حسن اجرای امور اداری و مالی و خدماتی مجموعه با رعایت مقررات مربوطه، نظارت بر تهیه و تدارک احتیاجات مجموعه و امور تاسیساتی و تعمیراتی و بهداشت محیط و نظارت بر حسن اجرای قراردادها می باشد. این حوزه دارای ۴ قسمت عمده؛ مدیریت مالی، مدیریت کارگزینی، مدیریت فنی و تعمیرات و نگهداری و مدیریت عمومی می باشد.
عرصه پژوهشی
این عرصه شامل فضاهایی می باشد که پژوهشگران علاقمند به موضوع فرش می توانند به طور نظری یا عملی تحقیقاتی را انجام دهند و از امکانات فراهم آمده در این بخش استفاده نمایند. نقش تحقیق و پژوهش در پیشرفتهای علمی و تکنولوژی به هیچ وجه قابل اغماض و چشم پوشی نمی باشد. صنعت فرش ایران نیز از نظر تحقیقات و پژوهش های علمی و هنری بسیار فقیر می باشد. در نتیجه لزوم وجود بخش پژوهشی فرش در کنار موزه به خوبی محسوس است. عرصه پژوهشی شامل دو حوزه عمده پژوهشی می شود:
۱- حوزه پژوهشی علمی: در این حوزه پژوهشگران در کارگاه و آزمایشگاه به بررسی مسائل مربوط به ریسندگی و رنگرزی الیاف و فنون فرش بافی (بافت) می پردازند.
۲- حوزه پژوهشی نظری: در این حوزه پژوهشگران به بررسی و پژوهش نظری درباره تاریخ فرش و نقوش فرش، فرش از نظر اقتصادی، به طور اعم و ریسندگی و بافندگی فرش به طور اخص و همچنین شیمی و رنگرزی می پردازند.
برای نیل به اهداف پژوهشی در موزه، عرصه پژوهشی دارای فضاهایی از قبیل: دفتر مطالعاتی، آزمایشگاه ها و کارگاه های تخصصی می باشد.
عرصه آموزشی
آموزش علمی فرش از ارکان مهم این موزه است که از طریق آن می توان این هنر را بازشناسی کرده و ترویج داده و در اختیار همگان قرار داد. این مهم از طریق بخش های آموزشی موزه انجام می شود که وظیفه این بخش عمدتاً دایر کردن کلاسها و کارگاه های آموزشی در زمینه ی تاریخ، نقوش، بافت، رنگرزی و مرمت فرش می باشد. این بخش با توجه به اهداف و وظایف آن از فضاهایی مانند کلاس و کارگاه و آزمایشگاه تشکیل شده است.
عرصه خدمات رفاهی و عمومی
نیاز بشر به خدمات در هر فضایی احساس می شود.گویی بشر نیازهای اصلی و حیاتی خود را در کنار بسط سایر نیازهایش با خود به همه جا حمل می کند. این نیازها سرشت کاملا محسوس و مادی دارند و با همین ویژگی از نیازهای متعالی تر و غیرعینی و نامحسوس تر بشر متمایز می شود. نیاز به آسایش تن و برآوردن حوائج بدن در هر فضایی که برای بشر ساخته می شود باید در نظر گرفته شود. برای آنکه موزه ای برای بازدیدکننده از جذابیت خاص برخوردار باشد پاسخگوی نیازهای جسمی او بوده و وی را در محیطی آشنا و راحت قرار دهد، بایستی بصورت آمیزه ای از فضاهای عمومی و خصوصی طراحی گردد، تا بازدیدکننده، ضمن فراموش کردن سردرگمی، در حالت تعادل قرار گرفته و با مردم و اشیاء در تماس بیشتری باشد. این کارکردها را فضای استراحت کوتاه مدت و مکانهای تفریح و تفرج تامین می نماید. از خدمات رفاهی و عمومی موزه فرش می توان از رستوران یا چایخانه، فروشگاه صنایع دستی و … نام برد.
۱- رستوران یا چایخانه : برای یک موزه کوچک تنها کافی است که در یک نقطه مرکزی، یک بوفه سرپایی و یا یک چایخانه سنتی و یک محل پذیرایی یا ساندویچی و آشامیدنی تعبیه گردد. این فضا جهت استراحت کارکنان، پژوهشگران و بازدیدکنندگان از موزه پیشنهاد می گردد. در صورت امکان بوفه باید مشرف به باغ سرسبز و یا راهروی بیرونی باشد تا چشم انداز خوشایندی را دارا باشد. و بخاطر عدم مزاحمت ناشی از سر و صدا می بایست جدا از بقیه فضاهای موزه مطرح گردد تا مزاحم دیگر بخشهای موزه نباشد.
۲- فروشگاه: از آنجا که موزه می کوشد تا به نوعی روح هنر میراثی ما را حفظ و احیا کند، وجود فروشگاه یا دکه ای کوچک جهت فروش آثار دستی هنرمندان امروزی در کنار موزه می تواند باعث هرچه بیشتر بازدیدکنندگان گردد و هم به نوعی حقایق و روح جاری ای که در موزه به نمایش گذاشته شده را در آثار زمان معاصر متحقق سازد.
عرصه خدمات پشتیبانی
ساختمان نیازمند فضاهایی جانبی است که هرچند مورد استفاده مستقیم قرار نمی گیرند اما در بالا بردن کیفیت زیستی فضاهای اصلی نقش مهمی بازی می کنند، این عرصه شامل این فضاها می باشد که می توان از نگهبانی، انبار، تاسیسات، خدمه، پارکینگ و فضای سبز نام برد.
۱- انبار : تا سالها قبل انبار کردن در موزه ها به این صورت بوده است که تنها اشیایی را که می توانند در گالریها به نمایش بگذارند قرار می دادند و سایر اشیاء را که امکان نمایش نداشت در انبار نگهداری می کردند، در جایی که هیچکس نمی توانست وارد شود، حالا به این نتیجه رسیده اند که انبار راکد نداشته باشند و تمام مواد اهمیت بخصوصی برای استفاده دارند. به طور کلی، تنها سه دسته از اشیاء و مواد احتیاج به انبار شدن دارند- موارد مورد مطالعه- موارد امانتی برای امانت کردن (به مدارس و دانشگاه ها)- اشیاء عبوری موزه ها که احتیاج به انبار موقت دارند برای وقتی که اشیاء یک نمایشگاه جدید را جمع آوری و نگهداری می کنند و یا اینکه نمایشگاه قبلی را جمع می کنند.
بعضی از موزه های مدرن، اتاقهای انبار تابلوهای خود را با چهار چوبهای فلزی عمودی مجهز کرده اند که با صفحه ای مشبک سیمی یا تخته های منفذدار پوشیده شده اند و می توان تعداد زیادی تابلوهای نقاشی را با قلاب روی آنها نصب کرد. این چهارچوبها دارای چرخهایی هستند که روی ریل هایی تعبیه شده در کف و سقف اتاق حرکت می کنند، به گونه ای که هر چهارچوب را می توان به راحتی بیرون کشید و تابلوهای روی آن را مورد بررسی قرار داد (انبار تابلوهای نقاشی موزه هیروشهورن واشنگتن). منسوجات را می توان دور استوانه هایی پیچید و روی چارچوبهای عمودی که روی چرخ حرکت می کنند قرار دارد. دو انتهای استوانه باید از طرفین پارچه بیرون بزند تا لبه های پارچه از پوسیدگی و کهنگی حفاظت شود. یا از سیستم نگهداری متحرک بافته های تخت استفاده کرد که با ایجاد ریل در سقف، فرش ها را به گونه ای که دسترسی به میله های افقی حامل بافته ها را آسان سازد، آویزان کرد.
۲- نگهبانی : موزه ها و گالری های هنری حاوی اشیاء با ارزش هستند. حتی بعضی از آنها دارای اشیاء بی قیمت هستند و باید از بالاترین سطح امنیت ممکن برخوردار باشند. به طور سنتی این کار به نگهبانان و سرپرستان محول شده است. در این حالت مهم است که گالری ها طوری طراحی شوند که شخص نگهبان از مکان خود بیشترین دید را داشته باشد. در روشهای مدرن، شخص هنوز مهمی است ولی توسط وسایل مکانیکی و الکتریکی مجهز می شود.
۳- پارکینگ : یکی از اساسی ترین مسائل پشتیبانی در موزه ها پارکینگ است که باید به آن توجه کامل نمود. پارکینگ در موزه از سه قسمت تشکیل می شود: پارکینگ کارمندان، پارکینگ برای اتوبوسهای سیاحان و مدارس، پارکینگ برای اتومبیل های شخصی.
۴- تاسیسات : از فضاهای جانبی که در کیفیت بخشی به فضاهای مورد استفاده نقش مهمی بازی می کند فضای تاسیساتی است. موتورخانه مرکز تاسیسات گرمایی و تهویه مطبوع موزه می باشد. دستگاه های موتورخانه احتیاجات گرمایی و سرمایی و آب گرم و آب گرم لازم برای تاسیسات بهداشتی را تامین می کند.
۵- فضای سبز : زیبایی یک موزه چنانچه با باغ و چمن احاطه شده باشد، دو چندان خواهد شد و اگر آب و هوای مساعدی را در اختیار داشته باشیم، می توانیم از این امتیاز جهت ارائه پاره ای از نمای نمایشگاه ها استفاده نماییم. شاخه درختان در اطراف موزه به عنوان صافی موثر طبیعی گرد و غبار و مواد شیمیایی که سبب آلودگی می شوند، بکار می رود و همچنین در تنظیم رطوبت هوا موثر است.
همچنین زمین اطراف موزه می تواند به عنوان یک بخش زمینه بکار گرفته شود و در فاصله مناسبی از موزه، بخشهای تجهیزات و خدماتی را که بدلایل بسیار وجودشان در ساختمان اصلی موزه نامطلوب و خطرناک است بنا نمود. چنانچه موزه در خیابانی پر رفت و آمد واقع شود همواره مصلحت آن است که موزه با ردیفی از درختان انبوه، از وسائط نقلیه جدا شده و در دنج ترین گوشه بستر تعبیه گردد.
اصولا در طرح فضاهایی باز، باید به امکان استفاده از آنها در همه اوقات روز و فصول سال توجه کرد. در طرح مراکز تفریحی- گردشگری فضاهای باز همواره در مرکز میان حوزه های مختلف می نشینند، فضاهای سبز و حیاط های متعدد، عناصر اصلی هستند که انتظام مجموعه را تشکیل می دهند و در واقع داستان طرح به کمک آنها نقل می شود. اهمیت فضای باز تا بدانجاست که هر فضایی به قدر پیوند خود با فضای باز اعتبار می یابد و شرافت هر بخشی به میزانی است که فضای باز از آن دستگیری می کند. فضاهای باز مجموعه بایستی به صورت صحن هایی زیبا و پرکار مرکز توجه و اهتمام دیگر عناصر طرح قرار گیرند. در مرکز و نقاط مهم و پرحادثه آنها آب نماها قرار می گیرند تا حرکت آب، صدا و طراوات آن همه جا را آغشته کند. پوشش گیاهی در طراحی فضای باز به عنوان ابزار طراحی باید توجه قرار گیرد. تنوع شکل، حجم و ترکیب گیاهان می تواند آنها را به عنوان عناصری معماری مطرح کند. درختان برگ، درختچه ها و بوته ها می توانند ترکیب های متنوعی در طرح فضای باز بوجود آورند. ایجاد فضاهای محدود و محصور و شکستن زوایای دید، از کیفیت هایی هستند که بوسیله پوشش گیاهی می تواند ایجاد شود. درختان چتری می توانند مانند سقف یا سایه بان باشند. فضای مسقف سبز را می توان با داربست ها و گیاهان رونده ایجاد کرد. با کاشتن گیاهان حصاری پایه بلند در طرفین معابر می توان حدود گذرگاه و مسیرها را تعریف و تعیین کرد و در مقابل، گیاهان حصاری پاکوتاه می توانند علاوه بر تاثیر فوق امکان دید به اطراف را نیز بوجود آورند. در همین راستا استفاده از گیاهان بومی منطقه ای، بسیار حائز اهمیت است چرا که هم براحتی در دسترس هستند و هم در مصرف آب و زحمت زیاد در نگاهداری آنان صرفه جویی می شود. علاوه بر آن رشد سریع تر و بهتر گیاهان بومی، تضمین شده تر است. بدیهی است که در طراحی فضای باز می باید از آن نوع درختان، درختچه ها و کلا گیاهانی استفاده کرد که با شرایط اقلیم منطقه مطابقت داشته باشند. در طراحی فضای باز، به هنگام انتخاب گیاهان مناسب می توان از درختان همیشه سبز و همچنین درختانی که در فصول مختلف چهره های گوناگون می یابند (درختان خزان دار) استفاده کرد. درختان همیشه سبز، منظره سرسبز باغها و فضاهای باز را در همه اوقات سال حفظ می کنند. اما درختان خزان دار در روزها و ماههای مختلف چهره های متنوع پیدا می کنند و همین امر به زیبایی فضاهای سبز می افزاید. در عین اینکه تفاوت این دو نوع از درختان، مقابله ای ظریف بوجود می آورد و کیفیت هر یک را پر رنگ تر می کند.
به دلیل استفاده کودکان از این حوزه طرح ضروری است که از کاشتن درختان و درختچه های سمی و یا خاردار پرهیز شود. درختان و گیاهان می توانند به صورت نشانه هایی که هویت یک حیاط را مشخص می کنند، در طرح مجموعه استفاده شوند. فضاهای باز محصوری که در گوشه های مختلف طرح به تبعیت از طرح مجموعه بوجود می آیند، می توانند بواسطه یک یا چند درخت یا درختچه اهمیت یابند. پوششهای گیاهی انبوه یا حصارهایی که از ردیف درختان بوجود می آیند، با شکستن زوایای دید، پهنه وسیع فضای باز را خرد کرده فضاهای کوچک و دنجی ایجاد می کنند. در مقابل درختان کوتاه به همراه سطوح چمن کاری شده می توانند صحنه وسیعی از فضای باز را در مقابل دید مخاطب قرار دهد. تجمع درختان در قسمتی از فضای باز می تواند آن نقطه را از نقاط همجوار خود متمایز کند و معبر و مسیرها هم در طرح فضاهای باز می توانند به صورت متنوع و متعدد و جدای از یکدیگر طراحی گردند. مسیرهای دوچرخه سواری، مسیر سواره ی عمومی، مسیر سواره ی تاسیساتی، خدماتی و … را می توان به عنوان نمونه هایی از انواع مسیرها برشمرد. نکته ی مهم این است که این مسیرها باید با توجه به فکر کلی مجموعه طراحی شوند.
مسیرهای پیاده که مسیرهای اصلی و مهم فضای باز مجموعه را تشکیل می دهند با اتفاقات متنوعی که در کنارشان رخ می دهد می توانند جذاب و پرکشش گردند. در طرح این مسیرها توجه به این مسئله ضروری است که هنگام رفت و آمد مردم در فصول مختلف امکان استراحت کردن و پناه گرفتن آنها در مسیر وجود داشته باشد مسیرهای تابستانی و سرویس مجموعه نیز اهمیت بسیار دارند، با توجه به اینکه این مسیرها در نقاط دور از دید و خلوت واقع خواهند شد و ماشین های سرویس تنها در برخی مواقع از آنها استفاده خواهند کرد می توان بمنظور کاهش سطوح مسیرهای سواره با کمی تغییر در بعضی مسیرهای پیاده از آنها به منظور برخی دسترسی ها هم استفاده کرد. بهر حال ابعاد و مشخصات مسیرها با توجه به اصلی و فرعی بودن آنها و نوع استفاده ای که از آنها می شود، تعیین می گردد.

با ارزوی کارامدی مطالب ارائه شده به استحضار می رساند که مطلب مذکور، ما حصل گردآوری از چند منبع و تجربیات کاری بدست امده می باشد. از جمله این منابع می توان به کدهای معماری نویفرت و همچنین کتب تخصصی موزه اشاره نمود. قطعا این تمام اصول و لازمه های طراحی یک موزه نیست و لازم است در طراحی موزه ها از یک تیم میان رشته ای بهره جست.  ذکر مطالب فوق با ذکر منبع بلامانع می باشد.

 


نوشته شده در تاريخ یکشنبه دهم اسفند ۱۳۹۳ توسط مهران نوروزی

 

با سلام

در این پست به دنبال ارائه گزارشی کاربردی از فرآیند راه اندازی یک گالری در موزه هستم. فرآیندی که سال ها مورد سوال خودم بود و قطعا مورد سوال بسیاری دیگر از همراهان این وبلاگ می باشد. محتوای این گزارش حول پاسخگویی به سوالات ذیل خواهد بود:

1-چگونه می توان یک گالری جدید راه اندازی نمود؟

2-فرآیند طراحی و اجرای یک گالری جدید در یک موزه شامل چه مراحلی است؟

3-آیا باید بر اساس اشیای موجود در مخزن گالری طراحی کنیم؟ یا برای طرح خود به دنبال اشیاء بگردیم؟

4-برآورد متراژ مورد نیاز برای راه اندازی یک گالری، پیروی چه قوائد و اصولی خواهد بود؟

 

خلق ایده از کجا و چگونه باشد؟

اولین موضوع در شکل گیری یک گالری جدید، انتخاب موضوع گالری است. چه موضوعی می تواند مردم را به موزه جلب کند؟ کدام یک از موضوعات جذاب برای موزه، در راستای اهداف خرد و کلان موزه است؟ مهمترین فاکتور در انتخاب موضوع یک گالری، استفاده از اسناد بالاسری و مطالعات مفهومی میباشد که پیش تر باید برای یک موزه تدوین شده باشد. در طرح مفهومی یک موزه باید موضوعات گالری هایی که موزه قصد طراحی آن ها را دارد، نگارش شده باشد. موضوع مهم دیگر توجه به مسائل روز کشور و دغدغه های فکری مردم می باشد. این موضوع می تواند تاثیر بسزایی در موفقیت یک گالری داشته باشد. نباید فراموش کرد که یک ایده ی خوب را می توان از هرجایی بدست آورد.  شاید یک دانش اموز، یک بازدیدکننده، یک کارمند اداره و یا حتی یک فرد کم علاقه به موزه! ایده ی خلق گالری انرژی هسته ای، در راستای طرح محتوایی موزه علوم و فناوری (انرژی های نو) و به دستور مستقیم ریاست موزه در دستور کار قرار گرفت. این موضوع از مهمترین مسایل روز کشور نیز می باشد.

چه چیزی را به نمایش در بیاوریم؟

در اکثر مواقع، اشیای موجود در مخزن موزه ها هستند که حکم می کنند که چه چیزی به نمایش در بیاید. درواقع راحت ترین کار برای مدیران این است که اشیای موجوی را به بهترین نحو به نمایش در بیاورند؛ اما مشکل از جایی آغاز می شود که بخواهیم موضوعی را به نمایش در بیاوریم که آثار مربوط به آن موضوع نه تنها در موزه بکله تقریبا در هیچ کلکسیونی موجود نیست. اما بهترین شیوه برای انتخاب آنچه که باید به نمایش درآورده شود این است که یک کارگروه متخصص در حوزه ی موضوع گالری، سندی را تنظیم کنند که در آن سند، موضوع مورد نظر به صورت طبقه بندی شده و با بیانی روان و قابل فهم تشریح شده باشد. مثلا اگر قرار است یک گالری در مورد نقش زن در گذر زمان طراحی شود، باید یک تیم متخصص میان رشته ای از جمله جامعه شناس، باستان شناس و متخصص تاریخ علم و...، سندی را با محتوای نقش زن در هر یک از ادوار تاریخی تنظیم نمایند. در گالری انرژی هسته ای، یک تیم متخصص فیزیک شامل هیات علمی با تخصص فیزیک و کارشناس فیزیک، فرآیند تولید انرژی هسته ای را در یک سند مختصر و مفید-85 صفحه- تدوین نمودند. محتوای این سند عبارت بود از ساختار اتم، کشف و استخراج سنگ اورانیوم، غنی سازی اورانیوم، راکتورها و نیروگاه های هسته ای، پسماند داری، کاربردهای انرژی هسته ای، قوانین و آیین نامه های بین المللی آژانس انرژی هسته ای و نهایتا شهدای هسته ای. این سند، مبین مرزهای موضوع و عمق مطالبی بود که می بایست در این گالری مطرح می شد.

چگونه مطالب مورد نظر را نمایش دهیم؟

این بخش از کار، مهمترین گام در خلق یک گالری می باشد که البته باید توسط یک تیم متخصص با محوریت موزئوگراف (طراح موزه) به انجام برسد. درواقع پس از تنظیم سند محتوایی گالری، تیم طراح سند بالادستی را مطالعه نموده و طی یک طرح تصویری تشریح خواهد کرد که هر یک از اجزای مورد نظر تیم مطالعات علمی با چه شیوه ای به نمایش در بیاید. توجه به تنوع واسطه های نمایشی از جمله مهمترین مسایل در خلق یک گالری نوین خواهد بود. اگر همه چیز در یک گالری ختم به اشیای ویترینی شود، قطعا حوصله مخاطب را سر خواهد برد. اینکه تا چه اندازه از رسانه های مختلف نمایشی استفاده شود، تخصصی است که در ید قدرت یک طراح حرفه ای است. در گالری انرژی هسته ای، مجموعه ی مطالعات علمی به هشت موضوع ( زون بندی) تقسیم و برای هز اپیزود از یک رسانه و واسطه ی نمایشی مناسب با موضوع آن بخش انتخاب گردید. دو مورد از این رسانه ها برای اولین بار در کشور در یک موزه به اجرا در آمده است.

تصویری از طرح کامپیوتری گالری انرژی هسته ای

دو موضوع کلی  در 5 سطر را به دو نویسنده بدهید و بخواهید هر نویسنده، مطلب را به قصه ای 50 صفحه ای تبدیل کند. خواهید دید که علیرقم کلیات مشترک، دو سناریو در جزییان متفاوت خواهند بود. یکی جذاب تر و یکی کم جذبه تر، یکی با ریتم تند تر و دیگری کسل کننده و کند تر و... . تبدیل مطالعات علمی به سناریوی نمایشی، همچون تدوین قصه ای است که جذابیت و موفقیت آن بستگی تام به قدرت طراح موزه دارد. هرچقدر طراح موزه شناخت بیشتری نسبت به موضوع گالری داشته باشد، پروژه قابل درک تری را طراحی خواهد کرد؛ بنابراین طراح موزه باید همچون بازیگری که در نقش خود زندگی می کند، شناخت جامعی از موضوعی که موزه آن را طراحی می کند بدست اورد. همچنین طراح موزه باید از آخرین دستاوردهای تکنولوژی و شیوه های نمایش در موزه ها مطلع باشد. او باید بداند که بهترین و جذاب ترین شیوه نمایش هر بخش، چه ابزاری را لازم دارد. طراح موزه باید مردم و مخاطبین و ذائقه آن ها را بشناسد. دامنه ی تحمل و حوصله آن ها را رصد کند و سخخت ترین موضوعات را همچون معلم اول دبستان، با روان ترین ادبیات ممکن روایت کند. امروزه در طراحی موزه ها و گالری ها، شاید آثار گالری کمترین اهمیت را داشته باشند. نور و رنگ، شکل و فرم، صدا و حتی بو و دما نیز برای انتقال مفهوم مورد استفاده قرار می گیرند. طراح گالری باید جسارت خلق فضایی را داشته باشد که مخاطب موزه در هیچ جای دیگری آن را تجربه نکرده و نخواهد کرد. جایی که هر مخاطبی از هز صنف و گروهی بخواهد در آن فضا بیشتر بماند و عکس یادگاری بگیرد. بهترین تمرین برای ارتقای فن طراحی موزه، بازدید از موزه هاست. بازدید از موزه های خوب و البته بد! همانطور که می توان از بی ادبان ادب آموخت، می توان از موزه های بد و نامانوس ایده گرفت و حداقل فهمید که چکارهایی نباید کرد.

چگونه یک پروژه گالری را اجرا کنیم؟

یکی از مهمترین چالش های طراحان موزه، چگونگی اجرای ایده هایشان می باشد. آن ها حتی در انتخاب شیوه های نمایشی، محدودیت های اجرایی را معضل پیشروی خود دانسته و به همین دلیل کمتر دست به نوآوری و خلاقیت می زنند. حال آنکه آنچه یک فضای نمایشی را منحصر به فرد می سازد، همان تفاوت هایی است که باید مابین فضای موزه ای با سایر فضاها وجود داشته باشد. همانطور که ایده های یک معمار، کابوس های یک مهندس عمران را شکل می دهد، ایده های فضاسازی یک طراح موزه، کابوس های مجریان و پیمانکاران را که عموما تیم های میان رشته ای- نورپرداز، دکوراسیون داخلی، صوت و تصویر- هستند را رقم خواهد زد. فراموش نکنید که پس از ثبت جزییات طرح، مابقی فرآیند را باید به عنوان یک پروژه تلقی نموده و فرآیند اجرایی آن را باید به یک مهندس کنترل پروژه واگذار نمایید. او می داند که چطور طرح شما را به گام های کوچک اجرایی تبدیل و هر بخش را به چه کسی واگذار نماید. متخصص کنترل پروژه،  برنامه های زمانبندی هر فاز را مشخص و به تصورات طراح موزه، ادبیات کاملا اجرایی می بخشد. در گالری انرژی هسته ای، کارشناس طرح و برنامه فرآیند اجرای گالری را با استفاده از نرم افزارهای تخصصی به رشته تحریر درآورد تا تمام امکان سنجی های ابعاد اجرایی پروژه مورد سنجش واقع شود.

آیا به تایید همکاران نیازمندیم؟

در این مرحله باید مجموعه اقدامات، ایده ها و برنامه های خود را با همکارانتان به اشتراک بگذارید. هیچ طرحی بدون ایراد نیست. پس با مشورت گرفتن از همکاران میتوانیم ایرادات احتمالی را به حداقل برسانیم. در گالری انرژی هسته ای، جلسه ای با حضور 11 نفر از ریاست موزه تا مدیران و کارشناسان مربوطه برگزار و طرح نهایی مورد پرزانته قرار گرفت و موفق شد تاییدات همکاران را بدست اورد.

در انتخاب مجریان به چه فاکتورهایی توجه کنیم؟

ماحصل تمام تلاش های طراحی یک گالری را می توان با عملکرد مجریان تحت الشعاع قرار داد. یک اجرای عالی می تواند یک طرح معمولی را قابل پذیرش نماید و برعکس. برای اجرای طرح ها در موزه به سراغ بهترین ها بروید. مجری هایی که در کار خود نخبه هستند، خلاقیت دارند، فقط برای پول کار نمی کنند و می خواهند اثر ماندگاری را از خود برجای بگذارند بهترین گزینه ها هستند. مجریانی که برای موزه کار می کنند باید بسیار وسواس بخرج داده و بهترین متریال را با بالاترین کیفیت ممکن بکار بگیرند. در انتخاب مجری های گالری هسته ای، تمام تلاش خود را کردیم تا کسانی را انتخاب کنیم که متوجه اهمیت موضوع شده و فهمی جامع نسبت به آن داشتند.

چطور بر اجرای پروژه نظارت کنیم؟

نظارت بر اجرای پروژه تاثیر بسزایی در پیشرفت و کیفیت نهایی گالری خواهد داشت. بهتر است برای هر مجری یا پیمانکار بیش از یک ناظر انتخاب شود. یک ناظر بر اصول فنی نظارت داشته باشد و دیگری بر مسائل بصری و تخصصی موزه ای. نوع رفتار ناظر با مجری هم از جمله موارد موثر در برقراری ارتباط لازم بین مجری با موضوع پروژه ایفا خواهد نمود. در گالری انرژی هسته ای برای هر موضوع بیش از یک نفر بر پروژه نظارت داشت. البته یک ناظر اصلی بر روند پیشرفت کار نظارت جامع داشت. اگر به هر دلیلی در هر بخشی از پروژه رخوت یا تعلیلی بوجود می آمد، ناظر اصلی مراتب را پیگیری می نمود.

تصویری از طرح کامپیوتری گالری انرژی هسته ای

توجه به آثار موجود در چه درجه ای از اهمیت قرار دارد؟

در مرحله اول طرای این گالری، هیچ اثری مرتبط با این موضوع در مخزن موزه موجود نبود و طراحی گالری با دست خالی و با رویاپردازی و فکر فارق از مرز و بدون توجه به اشیا نگارش شد و زمانی که لزوم نمایش یک عدد سانتریفیوژ در گالری مطرح شد، کمتر کسی باور داشت که بتوان چنان موضوعی را به اجرا درآورد؛ اما با کمک سازمان انرژی هسته ای این امر تحقق یافت. بنابراین طراح موزه و گالری باید بدون توجه به هر محدودیتی، بهترین طرح ممکن را برای گالری خود رقم بزند و بعد به دنبال راهکارهای اجرایی کردن آن ناممکن ها برود.

تقسیم بندی فضاهای گالری را چگونه انجام دهیم؟

این مهم نیاز به تجربه و آموزش دارد. به طور کلی آثار موزه ای را از نظر اندازه میتوان در سه دسته کوچک، متوسط و بزرگ قرار داد. اگر ابعاد اشیای کوچک نهایتا 40*40*40 س.م، اشیای متوسط نهایتا 100*100*100 س.م و اشیای بزرگ نهایتا 200*200*200 س.م در نظر گرفته شود آنگاه برای نمایش هر شیی کوچک 4 متر مربع، اشیای متوسط 12 متر مربع و اشیای بزرگ 24 متر مربع فضای نمایشی لازم خواهید داشت تا بتوان اثر را برای یک گروه دانش آموزی 25 نفره توضیح و تشریح نمود. به عنوان یک نمونه، در طرح مفهومی موزه علوم و فناوری، برآورد متراز مورد نیاز برای بال علم بر اساس فرمول فوق به شرح ذیل محاسبه گردید تا بتوان متراژ مورد نیاز برای این فضا را بدست آورد.

سرانه فضایی بال علوم در طرح مفهومی موزه علوم و فناوری ج.ا.ا

در پایان لازم به ذکر است که از نظر اینجانب بزرگترین قانون طراحی موزه این است که هیچ قانونی وجود ندارد! و لذا هیچیک از موارد فوق را نمی توان به عنوان حکمی قاطع برای هر موزه و گالری بکار بست. درواقع این هنر طراح موزه است که بتواند قواعد طراحی گالری برای هر موزه را متناسب با شرایط همان موزه وضع نماید.

بر اساس برنامه ریزی ها، این گالری در تاریخ 1394/1/20 روز ملی انرژی هسته ای با حضور مسئولین کشور افتتاح خواهد شد. امیدوارم مطلب فوق برای علاقه مندان مفید فایده واقع بشود. لطفا از این گالری بازدید نمایید و نظرات راهگشای خود را دریغ نفرمایید.

 

 


نوشته شده در تاريخ دوشنبه چهارم اسفند ۱۳۹۳ توسط مهران نوروزی
با سلام و احترام؛

در ادامه روند مطالعات موزه ای و مراودات علمی با همراهان گرامی، پاره ای توضیحات پیرامون اصول و سیاست های بلند مدت، میان مدت و کوتاه مدت در امر مدیریت موزه ، گالری و نمایشگاه را در این وبلاگ به اشتراک با همراهان خواهم گذاشت.

با آرزوی کارآمدی این مطالب برای شما سروران


نوشته شده در تاريخ دوشنبه بیست و دوم دی ۱۳۹۳ توسط مهران نوروزی
 

با سلام و احترام؛

هیچ نهادی تاثیرگذارتر از نهاد موزه‌های دنیای مدرن نیست. تعداد بازدیدکنندگان موزه‌ها از زائران بیشتر شده است و این واقعیتی است بسیار مهم. موزه‌ها نهادهایی هستند کثیرالابعاد و کثیرالاضلاع و به همین دلیل نمی‌شود آنها را از بیرون و حتی از درون، شناخت. موزه‌ها مولود چرخش‌ها و تحولات بنیادین است. بنیادی‌ترین سوال فلسفی این است که چرا موزه؟ چرا انسان‌ها در بسیاری از فرهنگ‌ها موزه‌ها را درست درک نمی‌کنند؟



ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ دوشنبه بیست و دوم دی ۱۳۹۳ توسط مهران نوروزی
 
 
با سلام و احترام؛
 
28 اردیبهشت روز جهانی موزه نامگذاری شده است و در ایران نیز برای ارج نهادن به این روز یک هفته را به میراث فرهنگی اختصاص داده‌اند. «ایبنا» به همین مناسبت کتابشناسی آثاری را که از سال 1357 تا 1393 با موضوع موزه و موزه‌داری منتشر شده گردآوری کرده است.

به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) در سال 1977 میلادی مجمع عمومی کمیته بین‌المللی موزه‌ها، ‌روز 18 مه (برابر با 28 اردیبهشت) را به‌عنوان روز موزه نامگذاری کرده است تا به این وسیله گسترش موزه‌ها در سراسر جهان و جلوگیری از فرهنگ بومی هر کشور را محقق سازد. «مجموعه موزه‌ای و برقراری پیوندها» شعار این روز در سال 2014 است.

امروزه در کشورهای گوناگون جهان موزه‌ها، آثار باستانی،‌ مردم‌شناسی، طبیعی، حیوانات و وحوش و مجموعه تاریخی آن کشورها را به نمایش می‌گذارند. فرهنگ و تمدن هرقوم و ملتی از طریق اشیا و وسایلی که در موزه‌ها جمع‌آوری شده‌اند، شناخته می‌شود. یکی از راه‌های شناخت اقوام گذشته و نحوه زندگی آن‌ها بازدید از موزه‌هاست که جنبه آموزشی نیز دارد. 

بنابراین با توجه به اهمیت این مراکز فرهنگی در جلسه مجمع عمومی كميته بين‏‌المللی موزه‌‏ها در سال 1977م در مسكو، روز 18 مه (برابر با 28 ارديبهشت) به‌عنوان روز جهانی موزه اعلام شد و از آن سال به بعد در اين روز در همه كشورهای عضو، مراسم ویژه‌ای برگزار می‌شود. 

از اهداف مهم اين مجمع، گسترش موزه‏‌ها در سراسر جهان، همكاری همه‌‏جانبه موزه‌‏ها برای رسيدن به اهداف فرهنگی، جلوگيری از نابودی فرهنگ بومی هر كشور و ايجاد مانع در برابر فرهنگ‌‏های بيگانه است. همچنين هدف از تشكيل مكانی به نام موزه، نگهداری آثار گذشتگان و انتقال آن‌ها به نسل‏‌های آينده، ايجاد و تقويت تفاهم ميان ملل و اقوام، شناخت و نمايش سهم اقوام و ملل در فرهنگ و تمدن جهانی و پيشگيری از انهدام فرهنگ بومی و جلوگيری از هجوم فرهنگ‏‌های نامانوس است. 

 



«ایبنا» به همین مناسبت فهرستی از آثاری را که از سال 1357 تا 1393 با موضوع موزه و موزه‌داری منتشر شده، گردآوری کرده است.

•«مطالعات موزه»، گردآورندگان: محمود میرعزیزی، ابوالفضل صادق‌پور و مریم خلیل‌زاده، موسسه میراث کتاب و نشر سمیرا، 436 صفحه، 1393

•«شكوه فلز: منتخب آثار هنر فلزكاري موزه رضا عباسي»، شهرام حيدرآباديان؛ عكاس:محسن محمدخاني؛ مترجم:صارم اميني، سبحان نور، 232 صفحه، رحلي (گالينگور)، چاپ 1 سال 1392، 1000 نسخه. 

•«گلشن: منتخب جلدهاي لاكي كتابخانه و موزه ملي ملك»، زيرنظر: سيدمحسن هاشمي و رضا دبيري‌نژاد؛ مترجم:گلنار يارمحمد، موسسه كتابخانه و موزه ملي ملك، 62 صفحه، خشتي (شوميز)، چاپ 1 سال 1392 ، 1200 نسخه. 

• «نگارش سناريو و تفكر خلاق معماري»، محسن وفامهر، دانشگاه تربيت دبير شهيد رجايي، 212 صفحه، وزيري (شوميز)، چاپ 1 سال 1392، 1000 نسخه ، 70000 ريال. 

• «بازاریابی موزه»، محمود محمدیان و ده‌آبادی، نشر مهربان، 1392.

•«ايران در سرآغاز تاريخ (موزه بریتانیا)»، جان كرتيس؛ مترجم: نادر ميرسعيدي، نشر باد، 152 صفحه، رقعي (شوميز)، چاپ 1 سال 1391، 2000 نسخه، 25000 ريال. 

•«خانه حاجت‌پور»، محمود طالقاني؛ گردآورنده:آناهيتا موسوي؛ ويراستار: سيدمحسن آثارجوي، موسسه تاليف ترجمه و نشر آثار هنري متن، 106 صفحه، رحلي (گالينگور)، چاپ 1 سال 1391، 1000 نسخه، 200000 ريال.

• «طراحي موزه در ايران و جهان (اصول و مباني معماري و طراحي داخلي)»، گردآورنده: شهريار خاني‌زاد، هنر معماري قرن، 348 صفحه، خشتي (شوميز)، چاپ 1 سال 1391 ، 3200 نسخه، 300000 ريال. 

• «درآمدي بر هنر اسلامي - ايراني: نگارگري با نگاه به آثار موسسه كتابخانه و موزه ملي ملك»، ويراستار: بهرام فرهمندپور؛ كريم ميرزايي، پيكره، 32 صفحه، وزيري (شوميز)، چاپ 1 سال 1390، 1500 نسخه، 25000 ريال.

• «فهرست مرقعات و آلبوم‌هاي عكس كتابخانه ملي ملك»، سعيد خودداري‌ناييني، مجمع ذخائر اسلامي، دارالموده، 136 صفحه، وزيري (شوميز)، چاپ 1 سال 1390، 700 نسخه، 60000 ريال. 

•«گنجواره بهارستان: عكس‌هاي تاريخي موجود در گنجينه‌ي كتابخانه، موزه و مركز اسناد مجلس شوراي اسلامي (دوره قاجاريه)»، اميرحسين ذاكرزاده ، شركت ‌انتشارات قلم، كتابخانه، موزه و مركز اسناد مجلس شوراي اسلامي - 298 صفحه - وزيري (گالينگور) ، چاپ 1 سال 1390 ،1100 نسخه، 80000 ريال.

•«موزه»، نيما طالبيان؛ مهدي آتشي؛ سيما نبي‌زاده، كتابكده كسري، 256 صفحه، وزيري (گالينگور)، چاپ 3 سال 1390، 2000 نسخه، 150000 ريال.

• «موزه پارس: عمارت كلاه فرنگي»، محبوبه رستمي، سردبير ، 82 صفحه ، رحلي (شوميز)، چاپ 1 سال 1390 ، 2000 نسخه، 85000 ريال. 

•«ريچارد مير: ساختن براي هنر - جزئيات»، گردآورنده: ورنر بلازر؛ مترجم: اميراعلا عديلي، طراحان هنر، 424 صفحه، خشتي (شوميز) ، چاپ 1 سال 1389، 2000 نسخه، 125000 ريال.

•«سكه‌هاي ايراني قبل از اسلام»، ميرزامحمد كاظميني، پازينه، 182 صفحه، وزيري (گالينگور) ، چاپ 1 سال 1389، 2200 نسخه، 125000 ريال. 

•«مجموعه كتب عملكردهای معماری: موزه»، نيما طالبيان؛ مهدی آتشي؛ سيما نبي‌زاده، حرفه هنرمند، كتابكده تخصصي معماري و شهرسازي كسري، 256 صفحه، جلد 6، وزيري (شوميز)، چاپ 2 سال 1389، 2000 نسخه،150000ریال.

•«موزه ايران باستان»، اسكندر مختاري؛ سميرا بهروز؛ ويراستار: دل‌آرا مردوخي، دفتر پژوهش‌هاي فرهنگي، 36 صفحه، جيبي (شوميز) ، چاپ 1 سال 1389 ، 2000 نسخه، 20000 ريال. 

•«ن‍گ‍اره‌ه‍ای‌ ای‍ران‍ی‌ گ‍ن‍ج‍ی‍ن‍ه‌ ارم‍ی‍ت‍اژ س‍ده‌ 15‌ ت‍ا 19م»، نگارنده: ع‍ادل آدام‍ووا، وزارت‌ ف‍رهنگ و ارش‍اد اس‍لام‍ی‌، 1389 ، ت‍ه‍ران‌. 

• «موزه، موزه‌داری و موزه‌ها»، محمد زاهدی و دیگران، چاپ چهارباغ، 1387 اصفهان.

• «مباني طراحي معماري(كاربري موزه)»، نادر روزرخ و همكاران، نشر اساطير، 1386.

• «برنامه‌ بازسازي موزه ايران باستان»، مترجم:اسماعيل سلامي، خانه فرهنگ و هنر گويا، 232 صفحه، رحلي (گالينگور)، چاپ 1 سال 1386، 1000 نسخه

• «راهنماي موزه آستانه‌ مقدسه قم با نگاهي به سير تاريخي هنرهاي سنتي ايران»، به‌اهتمام: بهزاد يوسف‌زاده؛ ويراستار: بوذر ديلمي‌معزي؛ عكاس: سيداسماعيل علامه، زائر، 132 صفحه، رقعي (شوميز) ،چاپ 1 سال 1386 ، 3000 نسخه، 30000 ريال. 

• «درآمدی بر مدیریت موزه و نگارخانه»، نگارنده؛ محمد حکمت، انتشارات نزهت، 1386. 

•«جستاری در فرهنگ پدیده موزه و باستان‌شناسی»، حکمت الله ملاصالحی، موسسه تحقیقات و توسعه علوم،1386.

• «ايران باستان به روايت موزه بريتانيا»، گردآورنده: جان كرتيس؛ مترجم: آذر بصير؛ ويراستار: پيمان متين، اميركبير، 208 صفحه، وزيری (شوميز)، چاپ 1 سال 1385 ، 2000 نسخه ، 27000 ريال. 

• «م‍وزه‌ه‍ای‌ س‍ن‍گ‍ی‌، ه‍ن‍ره‍ای‌ ص‍خ‍ره‌ای‌ (س‍ن‍گ‌ ن‍گ‍اره‌ه‍ای‌ ای‍ران‌)»، محمد ن‍اص‍ری‌ف‍رد، ن‍وای‌ دان‍ش‌ اراک‌، 1385.

• «طراحي‌هاي ايراني در موزه‌ي هنر متروپوليتن»، مترجم: حسين رحمت‌سميعي؛ويراستار: محمدحسن سمسار؛ محقق: ماري‌لوكنس سويتوچوفسكي، زريران، 116 صفحه، رحلي (شوميز)، چاپ 1 سال 1384 ، 2000 نسخه. 

•«هنر عصر مفرغ: جنوب شرق ايران، آسياي ميانه‌ي غربي و دره‌ي سند (با تعليقاتي درباره‌ي سبك و شمايل‌نگاري، نوشته‌ي ايدات پرادا)»، هالي پيت‌من؛ مترجم: كوروش روستايي، موسسه پيشين‌پژوه، مهربرديا، 120 صفحه، وزيري (شوميز)، چاپ 1 سال 1384، 3000 نسخه، 16000 ريال.

•«موزه: دیروز، امروز، فردا»، رضا دبیری‌نژاد، نشر ساحت، 1383. 

• «م‍وزه‌ آب‍گ‍ی‍ن‍ه‌ و س‍ف‍ال‍ی‍ن‍ه‌ه‍ای‌ ای‍ران»،‌ فرزانه ق‍ائ‍ی‍ن‍ی‌، پ‍ژوه‍ش‍گ‍اه ‌س‍ازم‍ان‌ م‍ی‍راث‌ ف‍ره‍ن‍گ‍ی‌ ک‍ش‍ور، م‍ع‍اون‍ت‌ م‍ع‍رفی‌ و آم‍وزش‌، 1383.

•«آثار ايران در موزه متروپوليتن»، گردآورنده: نادر داودی؛ سازمان ‌ميراث ‌فرهنگی ‌كشور، اداره ‌كل ‌آموزش ‌انتشارات ‌و توليدات ‌فرهنگی، 104 صفحه، رحلي (شوميز)، چاپ 1 سال 1382، 2200 نسخه.

• «آثار ايرانی موجود در كاخ موزه ارميتاژ سن پترزبورگ روسيه»، گردآورنده: محمد معمارزاده، صدف سماء، دانشگاه ‌الزهرا(س)، 186 صفحه - خشتي (گالينگور) - چاپ 1 سال 1382، 2000 نسخه، 120000 ريال.

• «موزه‌هاي جديد»، جوزف ماريا مونتانر؛ مترجم: اكرم بحرالعلومي؛ ويراستار: مهرداد وحدتي‌دانشمند، سازمان ميراث فرهنگي استان فارس، نويد شيراز ، 204 صفحه، خشتي (گالينگور)، چاپ 1 سال 1382 ، 3000 نسخه، 75000 ريال.

• «گنجينه بهارستان (خزانه بهارستان)»، گردآورنده: محمد باهر، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، سازمان چاپ و انتشارات،كتابخانه، موزه و مركز اسناد مجلس شوراي اسلامي، 652 صفحه، وزيري (شوميز)، چاپ 1 سال 1381، 1500 نسخه، 37000 ريال. 

• «مشخصات یک آرشیو مدرن موزه‌ای»، اکرم قیطاسی، بنیاد یادگارهای فرهنگی،1381.

•«موزه‌داری»، نوشین دخت نفیسی، سمت،1380.

• «شيشه، سفال و سفالگري در ايران»، محمديوسف کیانی،نسيم دانش، 1379.

• «نگاهي به عمارت تاريخي كاخ موزه مرمر»، غلامرضا جوادي، كليد، 100 صفحه، رحلي (گالينگور)، چاپ 1 سال 1378 ، 2500 نسخه. 

• «راهنمای تشریحی راه‌اندازی موزه با نگاهی به اکوموزه»، دیوید داسام، مترجم: زینب مرادی، نشر سمیرا،1378.

• «ايران كهن»، جان كرتيس؛ مترجم:خشايار بهاري؛ ويراستار: ناصر پورپيرار، نشركارنگ، 156 صفحه، بياضي (شوميز)، چاپ 1 سال 1378، 3300 نسخه، 20000 ريال.

• «چگونه می‌توان عملیات مربوط به اصول موزه‌داری را رهبری کرد؟»، ابوالحسن سروقد مقدم، آستان قدس رضوی،1377.

• «حفاظت، نگهداری و مرمت آثار هنری و تاريخی»، هارولد پلندرليت، مترجم: رسول وطن‌دوست، دانشگاه هنر، 1376.

• «م‍وزه‌ه‍ای‌ ای‍ران»، ک‍ت‍ای‍ون‌، ص‍ارم‍ی، س‍ازم‍ان‌ م‍ی‍راث‌ ف‍ره‍ن‍گ‍ی‌ ک‍ش‍ور،1372.

• «روش‌هاي پژوهش در تاريخ؛ موزه‌ها»، شارل ساماران، مترجم: ابوالقاسم بي‌گناه و ديگران، آستان قدس رضوي، 1371.

• «انجمن موزه‌های فرانسه»، ابوالحسن سرو مقدم،انتشارات آستان قدس،‌1371. 

• «گ‍ل‍گ‍ش‍ت‌ در ن‍گ‍ارس‍ت‍ان‌: گ‍ل‍چ‍ی‍ن‍ی‌ از آث‍ار ن‍ق‍اش‍ی‌ م‍وزه‌ ه‍ن‍ره‍ای‌ زی‍ب‍ا (س‍ع‍دآب‍اد)»، ن‍ع‍م‍ت‌ال‍ل‍ه ک‍ی‍ک‍اوس‍ی‌، ن‍گ‍ار، 1371.

• «نگاهداری مجموعه موزه در انبار»، جانسون، ای ورنر. جوآن سی. هورگان، مترجم: مهرداد وحدتی دانشمند، موسسه مطالعات و تحقيقات فرهنگی، 1370.

• «راهنماي موزه‌ آبگينه و سفالينه‌هاي ايران»، سعيد گلكارتهراني؛ مترجم:كلودكر باسي، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، اداره كل موزه‌ها 48 صفحه - خشتي - چاپ 1 سال 1366، 5000 نسخه، 400 ريال. 

• «حفاظت سفال و آبگينه»، ایون گدی، مترجم: مهرداد وحدتي دانشمند، اداره کل آموزش و انتشارات، 1364. 

• «نگاهي به موزه مركزي آستان قدس رضوي»، سيدعلي اردلان‌جوان؛ جهان اينانلو ، آستان قدس رضوي، اداره موزه‌ها، 40 صفحه، رقعي (شوميز)، چاپ 1 سال 1364، 10000 نسخه.

• «آم‍وزش‌ در م‍وزه‌ه‍ا»، مالی ه‍اری‍س‍ون‌،س‍ازم‍ان‌ م‍ی‍راث‌ ف‍ره‍ن‍گ‍ی‌، 1364. 

• «ک‍ارک‍ن‍ان‌ م‍وزه»، آ.آل‍ن داگ‍لاس‌،‌اداره‌ ک‍ل‌ م‍وزه‌ه‍ا، 1364. 

• «معماری موزه»، برانو مولاجولی، اداره کل موزه‌ها، 1363.

•«مراقبت و نگهداري اشيا موزه‌اي»، اپي آگراوال، مترجم: زهرا راحت ورنوسفندياري، وزارت ارشاد اسلامي، 1363 

• «ح‍ف‍اظت‌ اش‍ی‍اء ب‍رن‍زی»، ن‌. ه‌ ه‍ان‍س‍ن‌، اداره‌ ک‍ل‌ م‍وزه‌ ه‍ا، 1363.

• «تاثير زيانبار نور بر اشيا موزه‌اي و اقدامات حفاظتي»، سوارنا کمال، مترجم: مهرداد وحدتي دانشمند، اداره کل موزه، 1363.

• «راه‍ن‍م‍ای‌ م‍وزه‌ه‍ای‌ ای‍ران»، ان‍س‍ی‍ه راع‍ی‌، وزارت‌ ارش‍اد‌، دف‍ت‍ر پ‍ژوه‍ش‌ه‍ا و ب‍رن‍ام‍ه‌ری‍زی‌ ف‍ره‍ن‍گ‍ی، 1363.

• «تأث‍ی‍رات‌ ن‍وس‍ان‌ رطوب‍ت‌ ن‍س‍ب‍ی‌ ب‍ر اش‍ی‍اء م‍وزه‌‌ای‌ و اق‍دام‍ات‌ ح‍ف‍اظت‍ی»،‌ کمال س‍وارن‍ا، اداره‌ ک‍ل‌ م‍وزه‌ه‍ا، 1363. 

• «ن‍ک‍اتی‌ چ‍ن‍د در زم‍ی‍ن‍ه‌ ن‍گ‍ه‍داری‌ و ن‍م‍ای‍ش‌ ق‍ال‍ی‌ در موزه‌ه‍ا»، لیلا دادگ‍ر، وزارت‌ ارش‍اد اس‍لام‍ی‌، اداره‌ ک‍ل‌ م‍وزه‌ه‍ا، 1362.

منبع: ایبنا

 


نوشته شده در تاريخ یکشنبه هفتم دی ۱۳۹۳ توسط مهران نوروزی

 

با سلام و احترام؛

یکی از بهترین روش های ارتقای دانش موزه شناسی و موزه نگاری در کشور ایران که فاقد تحصیلات تکمیلی در این زمینه می باشد، عبارتست از بازدید از موزه ها و درگیر شدن با تجربیات، دستاوردها و اندوخته های فعالین این عرصه. موزه ملک یکی از معدود موزه هایی است که در پس بازدید از آن، حسی متفاوت را نه تنها به یک مخاطب عادی، بلکه یک موزه شناس القا خواهد نمود. حسی که بیش از هر چیز، نمایانگر استقرار یک گروه متخصص در این مجموعه است. کنش ها و واکنش ها در این موزه اتفاقی نیست و برخلاف بسیاری دیگر از موزه های کشور، کارگروه های تخصصی در خلق ایده ها، اجرای آنها و ارزیابی عملکرد مجموعه دخیل هستند. تیم موزه داری این مجموعه به سرپرستی دوست عزیزم رضا دبیری نژاد، با عملکردی مترقی در سال های اخیر، جدای از پیشرفت موزه ملک، پیشگامی این موزه در تحقق تفکرات نوین موزه ای را در کشور به ارمغان اورده است. دستاوردی که قطعا ماحصل همفکری بازوهایی قدرتمند از جمله نگرش هنری و موزه ای ریاست مجموعه ی ملک و موزه شناسانی پرتلاش و جدی همچون میثم عبدلی عزیز می باشد.

اخیرا با مهمان نوازی دوست عزیزم جناب عبدلی، بازدیدی از بخشی از پشت پرده موزه ملک داشتم و بدینوسیله دریافت های خود از این مجوعه را با شما همراهان به اشتراک می گذارم تا شما نیز در این حس خودباوری و شوق ناشی از پیشرفت دانش موزه ای کشور، سهیم باشید.

-          آنچه در موزه ملک در مقابل چشم مخاطب قرار میگیرد، گزینشی هدفمند از مجموعه ای غنی در مخزن موزه است که در طبقه منفی یک نگهداری می شوند، این مخزن که البته ورود به آن برای مخاطبین موزه مجاز نیست، به گفته آقای عبدلی یکی از مجهزترین مخازن موزه ای کشور و مطابق استانداردهای جهانی می باشد. نکته ای که نباید فراموش کرد این است که چه اتفاقاتی بین شیئ در مخزن تا شیئ به نمایش درآمده در گالری ها رخ می دهد که مفهومی ثانوی و مطابق با نظریات سناریست را برآورده می سازد؟ آیا سناریوی نمایشگاه های موقت بر اساس اشیای موجود در مخزن نگارش می شوند یا برای سناریوهای نگارش شده به جست و جوی اشیای مرتبط پرداخته می شود؟ یا حالت سومی وجود دارد؟ انتخاب بیان و روایت در نمایشگاه ها با توجه به کدام فاکتورها گزینش شده اند؟ این ها مواردی هستند که در ورای بازدید از گالری های موزه ملک به ذهن مخاطب متخصص متبادر می شود. فارق از پاسخ های احتمالی به پرسش های فوق، آنچه قابل ستایش است این است که به نکات اینچنینی فکر شده و نتیجه آن، همان حس متفاوتی است که موجب شعف در منتقد موزه شناس این موزه خواهد شد.

-          از دیگر نکاتی که در صورت ورود به بخش کارگاهی و لابراتواری موزه با آن مواجه خواهید شد و جلب نظر خواهد کرد، رنگ پردازی دیوارها و فضاها است که در ذهن مخاطب چیزی به غیر از فضای کاری، شبیه به آتلیه یا گالری را تداعی می کند. رنگ های بسیار متنوع و در عین حال ایرانی که شخصیت فضای کاری کارمندان موزه ملک را به کلی با سایر فضاها متفاوت کرده است.

-          فرآیند ثبت و مستند نگاری اما در موزه ملک، به دلیل اهمیت اشیا و حساسیت بخش قریب به اتفاق آن ها( با ریشه ی سلولوزی و قرارگیری در دسته آثار حساس) منجر به شکل گیری تیم حرفه ای و متخصص شده است که با بهره گیری از تجهیزات تخصصی – از جمله آتلیه عکاسی مجهز به سیستم نورپردازی، اسکنرهای نسخ خطی تاریخی و... - مجهزترین مرکز مستندسازی موزه ای را در کشور به وجود آورده است.

عکس ها با نهایت لطف از: جناب آقای محسن حق گو

در پایان ضمن عرض خسته نباشید به همکاران عزیزم در این موزه، به اطلاع می رساند که پیرو تغییرات در دست انجام در موزه ملک، به زودی شاهد آخرین تحولات در این مجموعه ارزشمند خواهیم بود؛ بنابراین صمیمانه توصیه می کنم که علیرغم بازدیدهای پیشین، مراجعت مجدد به بخش های تازه گشایش یافته موزه ملک را در برنامه خود قرار دهید.

 


نوشته شده در تاريخ دوشنبه بیست و چهارم آذر ۱۳۹۳ توسط مهران نوروزی

 

به مناسبت هفته پژوهش؛ بررسی مدیریت پروژه در موزه شناسی پست مدرن در کاخ نیاوران

تهران- ایرنا- به مناسبت هفته پژوهش، نشست تخصصی با عنوان بررسی مدیریت پروژه در موزه شناسی پست مدرن سه شنبه 25 آذر ماه از ساعت 10 تا 12 در مجموعه فرهنگی تاریخی نیاوران برگزار می شود.

به گزارش روز دوشنبه ایرنا این نشست با سخنرانی کارشناسان طرح و برنامه موزه علوم و فناوری، مهندس سعید پازانی و مهندس مهران نوروزی با موضوع 'پیدایش و نظارت بر اجرای پروژه ها در موزه ' و 'امکان سنجی، بسط و نگرش پست مدرن بر موزه های ایران' در سالن سینمای اختصاصی کاخ نیاوران برگزار خواهد شد. امکان سنجی و روش شناسی برون رفت موزه ها از وضع موجود و نیل به موزه شناسی نوین از اهداف برگزاری نشست یادشده است.

به گزارش روابط عمومی مجموعه فرهنگی تاریخی نیاوران علاقه مندان جهت شرکت در این نشست می توانند در تاریخ سه شنبه 25 آذر ماه از ساعت 10 تا 12 به سالن سینمای اختصاصی مجموعه فرهنگی تاریخی نیاوران واقع در تهران، میدان شهید باهنر (نیاوران) مراجعه کنند.

 منبع خبر: ایرنا

 


نوشته شده در تاريخ یکشنبه بیست و سوم آذر ۱۳۹۳ توسط مهران نوروزی

 

با سلام و احترام؛

به استحضار همراهان گرامی می رساند، موزه علوم و فناوری در راستای ارتقای آموزش های تخصصی موزه داری و موزه شناسی، دوره های آموزشی ذیل را برگزار می نماید.

کارگاه های آموزشی موزه علوم و فناوریهمچنین لازم به ذکر می نماید که دوره های جدید کارگاه ها با محتوای جدید( از جمله دوره تخصصی طراحی مفهومی- محتوایی/ مدیریت پروژه و کنترل کیفیت در موزه ها) به زودی از همین وبلاگ اطلاع رسانی خواهد شد.

پیرو تماس ها و پرسش های سروران به عرض می رساند که این دوره ها با رویکردی کاملا تخصصی و بر مبنای جدیدترین اصول و استانداردهای جهانی، برای اولین بار به زبان فارسی توسط مدرسین متخصص ارائه می گردد. شرکت در دوره های فوق که با اعطای گواهینامه از جانب موزه علوم و فناوری ج.ا.ا همراه خواهد بود، به کارشناسان و کارشناسان ارشد موزه، معماری، معماری داخلی، باستان شناسی، مدیریت فرهنگی و کلیه علاقه مندان و فعالین عرصه موزه و موزه شناسی پیشنهاد می گردد.

 

 


.: Weblog Themes By Pichak :.


تمامی حقوق این وبلاگ محفوظ است | طراحی : پیچک