تبریک سال نو

 

یا مقلب القلوب و الابصار یا مدبرالیل و النهار
یا محول الحول و الاحوال حول حالنا الی احسن الحال

حلول سال نو و بهار پرطراوت را که نشانه قدرت لایزال الهی و تجدید حیات طبیعت
می‌باشد را به تمامی عزیزان تبریک و تهنیت عرض کرده و سالی سرشار از برکت
و معنویت را از درگاه خداوند متعال و سبحان برای شما عزیزان مسئلت دارم.

 

 

امیدواریم در سال جدید شاهد تحولاتی نوین در حوزه موزه، موزه گردانی و موزه شناسی در کشور عزیزمان باشیم و برای تک تک همراهان این عرصه آرزوی توفیقات روزافزون داریم. همچنین با توجه به شعار جهانی ایکوم که کاملا انطباق با نظریات پسامدرنی در حوزه موزه شناسی دارد، اشتیاق تورق فعالیت های موزه های پویای کشور، ذوق بیشتری در این رصدگری ایجاد می نماید. قطعا اگر موزه ها به مکانی برای گفتن ناگفتنی ها تبدیل شوند، ابعاد و اعماق جدیدی را در ارتباط با مخاطب تجربه خواهند کرد و درگاه های جدیدی بر اهالی این ورطه گشوده خواهد شد. انشالله...

 

 

 

کتاب نقش راهنمای موزه در جذب بازدیدکننده

 

 

نقش راهنمای موزه در برخورد با بازدیدکننده

راهنمای موزه داری

نويسنده: علی غلامی

ناشر: اشجع

قيمت: 10,000 تومان

 

کتاب حاضر در چهار فصل تدوین شده:

- ساختار مخاطب شناس: مخاطبان داخلی و خارجی

- ارتباط موزها: فرایند ارتباط در موزه

- راهنمای موزه: نحوه ارتباط کلامی، راهنمای انواع بازدید کنندگان براساس ویژگی های ادراکی، رفتاری، گروه سنی، و بازدیدکنندگان خارجی.

- آموزه های لازم برای یک راهنمای موزه

 

 

اکو موزه چیست؟ چگونه می توان مصوبات راه اندازی یک اکو موزه را در ایران کسب کرد؟

بـه دنيـا بس همــين يكافتـــخـارم             / كــه يـــكايــــرانـــــيوالاتبـ‌‌ـــــارم

تشکیل کمیته فنی-راهبردی اکوموزه ها

امروزه بحث اکوموزه ها از موضوعات تخصصی و جدید صنعت طبیعت گردی و اکوتوریسم به شمار می آید که ضمن دستیابی به توسعه پایدار گردشگری موجب حفاظت از میراث طبیعی، فرهنگی و معنوی و بافت سنتی روستایی و عشایری می گردد. کشورهای پیشرو صنعت گردشگری در راستای متنوع کردن فعالیتهای توریستی و فراهم نمودن فرصت های شغلی برای جوامع محلی ایده احداث اکوموزه ها را مطرح کردند که با برنامه ریزی دقیق و منسجم موفقیت های چشمگیری در این زمینه به دست آوردند.

کشور ما نیز با داشتن منابع متنوع و فراوان طبیعی فرصت های مناسبی برای احداث و توسعه اکوموزه ها دارد که می تواند علاوه بر ایجاد فرصت های شغلی برای ساکنان محلی موجب حفظ میراث طبیعی و فرهنگی  برای نسل های بعدی می شود.  بنابراین به منظور سیاستگذاری، حمایت، هدایت و نظارت بر توسعه اکوموزه ها  کمیته فنی- راهبردی اکوموزه ها با همکاری کمیته ملی طبیعت گردی و اداره کل موزه ها در دبیرخانه کمیته ملی طبیعت گردی تشکیل می گردد.

 

تعریف اکوموزه

« اکو موزه یک سایت طبیعی زنده است  که طی آن ماهیت و هویت بارز و ارزنده  یک منطقه  را به نمایش می گذارد و جوامع محلی از طریق آن میراث فرهنگی یا طبیعی خود را به منظور دستیابی به توسعه پایدار معرفی، تفسیر و مدیریت و حفاظت می کنند.» چهار عنصری که باید در تعریف اکو موزه ها دیده شود عبارتند از:

1-    زنده بودن سایت (جوامع محلی در محدوده وجود داشته باشند)

2-    معماری همگون با طبیعت داشته باشد

3-    ویژگی ها و جاذبه های بارز طبیعی و فرهنگی داشته باشد

4-    واجد ارزش حفاظتی باشد

اهداف کمیته فنی – راهبردی به شرح زیر پیشنهاد گردیده است:

1-    حفاظت از میراث طبیعی و فرهنگی کشور

2-    حفظ و ارائه شیوه های پایدار تعامل بین انسان و طبیعت

3-    جلب مشارکت فعالانه جوامع محلی

4-     معرفی شاخص های فرهنگی و طبیعی منطقه

5-    تلاش در جهت نیل به اهداف توسعه پایدار

6-  توسعه پایدار گردشگری در منطقه از طریق جذب، ساماندهی و ارائه امکانات و خدمات لازم در جهت کسب رضایت گردشگران

7-    ایجاد و گسترش فرصت های شغلی پایدار برای جوامع محلی

شرح وظایف کمیته فنی- راهبردی اکوموزه ها

1- استخراج استانداردهای جهانی و تصویب دستورالعمل و استانداردهای ملی با تشکیل گروه های تخصصی مرتبط با موضوع

2- شناسایی مکان های مستعد و مناسب جهت ایجاد اکوموزه طبیعی و تصویب در جلسه با توجه به تائید اعضای کمیته

3- نظارت بر تمام مطالعات پایه در خصوص مطالعات بنیادین اکوموزه ها و تصویب نهایی

4- نظارت بر انجام مطالعات  و تصویب نهایی طرح های ارائه شده در مقیاس منطقه ای و کلان

5- نظارت عالیه بر فعالیتهای احداث و بهره برداری از اکوموزه ها از طریق کمیته فنی-راهبردی اکوموزه ها و افراد متخصص هر استان که برای پیشبرد پروژه  معرفی می شوند.

6- برقراری ارتباط با سایر بخش های درون و برون سازمانی به منظور پیشبرد اهداف توسعه اکو موزه ها اعم از معرفی، حفاظت و توسعه گردشگری

اعضای کمیته فنی- راهبردی

1- ریاست کمیته

2- دبیر کمیته

3- هفت نفر عضو دائم با حکم ریاست سازمان یا دبیر کمیته ملی طبیعت گردی

 

وظایف دبیرخانه کمیته راهبردی

1-  تنظیم و ارسال دعوت نامه جلسات برای اعضاء همراه با دستور جلسه و مستندات مربوطه

2-  ثبت مشروح مذاکرات و تدوین مصوبات و کسب تاییدیه اعضا و ابلاغ مصوبات به نهاد های مربوطه جهت اجرا

3- پیگیری اجرای مصوبات کمیته و ارائه گزارش پیشرفت کار به اعضا و سازمان های متولی در زمان های مقتضی

 

کمیته فنی- راهبردی اکوموزه ها با همکاری کمیته ملی طبیعت گردی و اداره کل موزه ها در دبیرخانه کمیته ملی طبیعت گردی در سال 1386 تشکیل گردید که  اهداف آن به شرح زیر پیشنهاد گردیده است:

1-         حفاظت از میراث طبیعی و فرهنگی کشور

2-         حفظ و ارائه شیوه های پایدار تعامل بین انسان و طبیعت

3-         جلب مشارکت فعالانه جوامع محلی

4-         معرفی شاخص های فرهنگی و طبیعی منطقه

5-         تلاش در جهت نیل به اهداف توسعه پایدار

6-         توسعه پایدار گردشگری در منطقه از طریق جذب، ساماندهی و ارائه امکانات و خدمات لازم در جهت کسب رضایت گردشگران

7- ایجاد و گسترش فرصت های شغلی پایدار برای جوامع محلی دبیرخانه مرکزی این کمیته در کمیته ملی طبیعت گردی (اکوتوریسم) است.

طبقه بندی زیر به عنوان اکوموزه معرفی گشته است.

1-  مدل محیطی و محیط اجتماعی

مدل محیطی با هدف ارتقاء محیط زیست در محیط حفاظت شده پارک ملی گرندلند ایجاد شده و تاریخ فرهنگی و طبیعی آن با کمک اکوموزه حفظ شد.

مدل اجتماعی در بقایای محیط صنعتی و با هدف توسعه جوامع محلی یعنی تقویت هویت و باززنده سازی سیاست های محلی، مشکلات اجتماعی و ایجاد دموکراسی فرهنگی به وجود آمدند.

2-  چتر اکوموزه

اکوموزه ای است که در یک منطقه جغرافیایی وسیع ایجاد می شود و دارای سایت های متعددی است که از طریق تاریخچه یا فعالیتی مشابه به هم مربوط می شوند. این اکوموزه، منطقه ای با چند شهرداری مختلف را در بر می گیرد و معمولا بیش از یک سایت را شامل می شود. در تفسیر میراث از هر دو متغیر زمان و فضا بهره می گیرد. ارتباط میان اشیای مختلف را با مطالعه خط سیر تاریخی مجموعه برقرار می کنند. نقش جامعه در آن کلیدی است و به برپایی یک بازار زیر بنایی فرهنگی محدود نمی شود. مانند اکوموزه بزرگ بورگسلاگن در سوئد (تهرانی:۳۱).

3-  موزه روستایی

مجموعه سایت هایی را شامل می شود که در کنار هم محیطی پر محتوا را ایجاد می کنند و طبیعت آن برای فعالیت های زنده مناسب است. بازدید کنندگان آن را بیشتر گردشگران تشکیل می دهند تا بازدید کنندگان محلی. در آن بیشتر از ساختمان های باز سازی شده استفاده می شود و از این رو بیشتر به موزه فضای باز و پارک های موضوعی نزدیک است تا اکوموزه. نمونه آن اکوموزه آلزاس در فرانسه است که ساختمان ها در مکانی غیر از مکان اصلی خود مجدد بنا شده اند .

4-  آنتن اکوموزه

این مدل از اکوموزه اصلی مشتق شده و بسیاری از خصوصیات موزه سنتی را دارد. بخشی از یک اکوموزه برای حفاظت از مکان یا منطقه مورد استفاده قرار می گیرد و بازدید کنندگان محلی درصد بیشتری از بازدید کنندگان را تشکیل می دهند. مانند اکوموزه دو ویندی در فرانسه (همان منبع).

در این مدل از اکوموزه یک ساختمان مرکزی و تعدادی شعبه تحت عنوان آنتن وجود دارد. ساختمان مرکزی فقط مرکز اطلاعاتی کلیه آنتن های ناحیه ای است که اکوموزه در آن تشکیل شده است. در این ساختمان هر غرفه کوچکی اشاره ای کوتاه به یکی از موضوعاتی از میراث فرهنگی یا طبیعی موجود در منطقه دارد. این موضوع در محل واقعی خود به همان صورت اصلی و گاهی با کاربری کامل به عنوان یکی از موضوعات میراث فرهنگی به عنوان یک موزه یا آنتن اکوموزه مورد بازدید قرار می گیرد. بازدید کننده، اطلاعات کامل مربوط به آن را با مراجعه به آنتن همان موضوع به دست می آورد (کریمی:۴۵).

5- اکوموزه تطابقی و تکاملی

جهانی سازی و ریسک استاندارد سازی فرهنگی ضرورت محافظت، تقویت، اطلاع رسانی و گاه خلق مکان های قابل تعریف و فرهنگی را ایجاد می کند. اکوموزه تطابقی در اصل یک چتر اکوموزه است(اکوموزه ای با بیش از یک سایت) که در سازماندهی منابع محلی(خصوصا در منابع انسانی ارائه شده توسط شهروندان، مالکین، پیشگامان و گروه های سازمان یافته) تغییر محسوسی ایجاد نمی کند، توجه آن بیشتر متوجه تفکر شناسایی یا نمایان شدن یک منطقه یا مرکز است تا هویت آن. در اکوموزه تطابقی اول جنبه بازار منطقه ای است و دوم جنبه فرهنگی – اجتماعی و اقتصادی اهمیت دارد ولی اکوموزه تکاملی در جهت حفاظت و باززنده سازی میراث موجود گام بر می دارد (تهرانی:۳۲).

6- مدل گردن بند

فلوبرت در مطالعات خود می گوید:" این مروارید ها نیستند که گردنبند را درست می کنند بلکه رشته است." استعاره خوبی است برای اکوموزه. اگر اکوموزه را یک رشته بدانیم، می توانیم آن را مکانیزمی بشناسیم که عناصر مختلفی را در کنار هم نگه می دارد(مروارید ها یا سایت های خاص) که وجه تمایز هر مکان هستند.می توان رشته اکوموزه را فراتر از خود سایت دید و آن را وسیله ای برای کنار هم نگه داشتن عناصر مختلف(خاطرات جمعی، معماری، سایت های طبیعی و غیره) دانست. این مروارید ها عناصر منظر، طبیعت، سایت ها، آوازها، سنت ها و غیره هستند. این مدل گردنبندی اکوموزه به ما کمک می کند با ترکیب خصوصیات منطقه (سایت های فرهنگی و موضوع ها و تاریخچه های مربوط به آن، معماری بومی، سنت ها، لهجه و خاطرات) در اکوموزه عناصری که وجه تمایز مکان هستند کنار هم آورده شود.

منابع:

- تهرانی، شیرین (۱۳۸۵) پایان نامه، طراحی محیطی مسیرهای گردشگری روستای میمند با توجه به نگرش اکوموزه. دانشکده محیط زیست دانشگاه تهران

- کریمی ، اصغر (تابستان ۷۴). اکوموزه  (موزه انسان و بوم). موزه ها: ش۷۵، تهران: معاون معرفی و آموزش سازمان میراث فرهنگی کشور

منابع کنکور کارشناسی ارشد مطالعات موزه

 

با سلام و احترام؛

لیستی از منابع اصلی کنکور کارشناسی ارشد مطالعات موزه که به کمک دوست عزیزم یاسن زارع رتبه 1 کنکور فوق لیسانس مطالعات موزه تهیه و تدوین شده را تقدیم حضور می کنم.

 

منابع :

زبان عمومي:

کلیه سوالات زبان همه ی ادوار کنکور سینما ، معماری ، پژوهش

زبان تخصصي:

-1 504

Estential word for the tofel

-2 فرهنگ مصور هنرهاي تجسمي تأليف پرويز مرزبان

-3 فرهنگ اصطلاحات هنرهاي تجسمي، تأليف ادوارد- لوسي اسميت، ترجمه فرهاد گشايش

-4 فرهنگ اصطلاحات هنرهاي تجسمي تدوين محسن كرامتي

-5 دايره المعارف هنر، روئين پاكباز

تاريخ ادبيات ايران:

/ تاريخ زبان فارسي دكتر محسن ابوالقاسمي، انتشارات سمت تاريخ ادبيات پيش از اسلام، دكتر احمد تفضلي، انتشارات سخن –تاريخ اساطيري ايران، دكتر ژاله آموزگار، انتشارات سمت–شناخت اساطير ايران، ترجمه دكتر ژاله آموزگار و دكتر احمد تفضلي، انتشارات چشمه _ تاريخ ادبيات ايران، توفيق سبحاني، انتشارات زوار .چون سبوي تشنه، دكتر محمدجعفر ياحقي، انتشارات جامي– ازصبا تا نيما، يحيي آرين پور، انتشارات زوار. سبكشناسي نظم و نثر، دكتر سيروس شميسا، انتشارات ميترا– كتاب آرايه هاي ادبي دوره متوسطه– مباني عرفان و تصوف، دكتر ضياء الدين سجادي، انتشارات سمت.

 

تاريخ ادبيات جهان:

-2 مكاتب ادبي: رضا سيد حسيني

-3 فنون و صناعات ادبي، جلال الدين همايي

-4 سيري درادبيات غرب، چي،پي،پرستيلي

-5 دانشنامه اساطير جهان، ابوالقاسم اسماعيل پور

-6 بررسي تطبيقي نقش برجسته هاي تمدن هاي يونان و بين النهرين بر پايه حماسه هاي اوديسه و گيلگمش، مهدي انصاري.

 

تاريخ هنر ايران و جهان:

جزوه های دکتر صالحی کاخکی

گاردنر، هلن. هنر در گذر زمان ترجمه: محمدتقي فرامرزي

جنسن، هورستوولدومار. تاريخ هنرجهان، ترجمه محمدتقي فرامرزي

پارمزاني،لوردانا. شورشيان هنر قرن بيستم، مترجم : مريم چهرگان، سمانه مير عابدي. نشرنظر

پاكباز،رويين. دايره المعارف هنر، انتشارات فرهنگ معاصر.

هايدنماينر ،ورنن. تاريخ تاريخِ هنر: سيري در تاريخ تكوين نظرية هنر ، ترجمة مسعود قاسميان، تهران: فرهنگستان هنر با همكاري انتشارات سمت

پاكباز،رويين. نقاشي ايران از ديرباز تا امروز

گري،بازل. نقاشي ايراني. ترجمه عربعلي شروه. نشردنياي نو

كنباي،شيلا. نقاشي ايراني. ترجمه مهدي حسيني، انتشارات دانشگاه هنر

تاريخ هنر ايران وجهان به زبان تصوير ،انتشارات عصركنكاش

محمد پناه، بهنام. كهن ديار، جلداول

ميشل،جرج. معماري جهان اسلام، ترجمه يعقوب آژند. انتشارات مولي

پوپ،آرتور. معماري ايران. ترجمه غلامحسين صدري افشار. نشر اختران.

كياني،محمديوسف. تاريخ هنر معماري ايران در دوره ي اسلام، انتشارات سمت.

مقتدايي،علي اصغر.  خط وكتابت

مطالعات موزه

1- Museum basic 

2- Running a museum

3- Key concept of museology

4- موزه داری (نوشین دخت نفیسی )

5- جزوات خانم حکمت

6- پایان نامه ها ی مهم و ماندگار دانشگاه

7- مجله موزه ها

8- نیم نگاهی به سایت ایکوم و سایت های موزه های بزرگ ایران و جهان

9- کتاب مطالعات موزه

10- جزوات دکتر منصور زاده

 

 لینک دانلود فایل منابع کنکور کارشناسی ارشد مطالعات موزه

 

با آرزوی توفیق روزافزون شما

 

موزه علوم و فناوری ایران، برترین موزه کشور

 

در هفتادمین سالگرد تاسیس ایکوم و صدمین سال تاسیس موزه ملی ایران، موزه «علوم و فناوری» با هشت معیار ایکوم؛ گوی سبقت را از دیگر موزه‌های برتر و برگزیده ایرانی ربود.

 

به گزارش خبرنگار میراث فرهنگی ایسنا، در آئین بزرگداشت روز جهانی موزه، برگزیدگان نهمین دوره انتخابات موزه برتر با تقسیم‌بندی موزه‌های خصوصی و دولتی کوچک، متوسط و بزرگ با حضور پروفسور هانس مارتین هینز، رئیس ایکوم جهانی؛ رئیس ایکوم کشور ارمنستان، سیدمحمد بهشتی رئیس پژوهشگاه سازمان میراث فرهنگی و گردشگری و محمدحسن طالبیان، معاون میراث فرهنگی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری و سیداحمد محیط طباطبایی، رئیس ایکوم ایران تقدیر شدند.

 

 

در بخش موزه‌های خصوصی کوچک

موزه «مردم‌شناسی» شاهین‌شهر اصفهان، دارای شاخص؛ گردآوری

موزه «پبده» از فولاد شهر اصفهان، دارای شاخص؛ نگه داری و حفاظت

موزه «تاریخ و فرهنگ زرتشتیان (مارکار)»، دارای شاخص؛ تلاش برای بقا

موزه «صلح» تهران، دارای شاخص؛ معرفی

موزه «موسیقی» اصفهان، دارای شاخص؛ استانداردهای فنی و توسعه فیزیکی

موزه «عروسک‌های ملل»، دارای شاخص؛ بازدید از موزه و آموزش

موزه «خانه بومیان کیش»، د ارای شاخص آموزش و روز جهانی موزه

موزه «عروسک و اسباب‌بازی‌های کاشان» دارای شاخص پژوهش، نوآوری، خلاقیت و کودک و نوجوان

 

در بخش موزه‌های دولتی کوچک

موزه «مجلس شورای اسلامی»، دارای شاخص؛ نگه‌داری و حفاظت.

موزه «خانه موزه عزت‌الله انتظامی»، دارای شاخص؛ آموزش.

موزه «حمام علی‌قلی آقا» اصفهان، دارای شاخص؛ پژوهش.

موزه «کاخ رامسر»، دارای شاخص؛ معرفی.

موزه «میمه» اصفهان، دارای شاخص بازدید از موزه.

موزه «خلیج‌فارس»، دارای شاخص روز جهانی موزه

موزه «مجموعه پایگاه‌ میراث فرهنگی ماسوله» گیلان، دارای شاخص «اعمال استانداردهای فنی، توسعه و فیزیکی»

موزه «تاریخ علوم» اردبیل، دارای شاخص‌های «نوآوری و خلاقیت، توسعه و مدیریت، گردآوری و کودک و نوجوان»

 

در بخش موزه‌های دولتی متوسط

موزه «پوشاک سلطنتی سعدآباد»، دارای شاخص «نوآوری و خلاقیت».

موزه «نارنجستان قوام»، دارای شاخص «گردآوری».

موزه «باستان‌شناسی» شوش دارای شاخص «اعمال استانداردهای فنی و توسعه فیزیکی».

موزه «شهر و شهرداری» تبریز دارای شاخص «معرفی».

موزه «چهل‌ستون اصفهان» دارای شاخص «بازدید از موزه و آموزش».

موزه «علوم زمین» مشهد، دارای شاخص «پژوهش و نگه‌داری».

در چهار شاخص «تلاش برای بقا، توسعه مدیریت، روز جهانی موزه و کودک و نوجوان » هیچ موزه‌ای برتر شناخته نشد.

 

در بخش موزه‌های دولتی بزرگ

«مجموعه فرهنگی – تاریخی نیاوران»

«مجموعه جهانی کاخ گلستان» دارای شاخص «بازدید از موزه».

موزه «سینما» دارای شاخص‌های «اعمال استانداردهای فنی، توسعه فیزیکی و پژوهش» .

موزه «علوم و فناوری» دارای هشت شاخص «توسعه مدیریت، روز جهانی موزه، معرفی، اموزش، تلاش برای بقا، گردآوری، نوآوری و خلاقیت و کودک و نوجوان» شناخته شد.

منبع خبر ایسنا

در پایان ضمن تشکر و تبریک به همه موزه های برتر و انتخاب شده، از کلیه همکاران محترم در موزه علوم و فناوری ایران که در تحقق این مهم نقش عمده ای ایفا نمودند تشکر نموده و این دستاورد دلگرم کننده را خدمت ایشان شادباش عرض می نمایم.

 

 

 

 

غُرِش قیامِ موزه ها: توهم مبانی نظری موزه ها

 

 

نگارش پیرامون فرآورده های موزه ای، امری نیست که جز با تدقیقِ جامعه ی کوچک متخصصین موزه، جهشی مفهومی را به خود ببیند. تکثر و تنوع موزه ها نه تنها موید لزوم افزایش گفتمان در این باب است بلکه اهمیت ورود سایر حوزه های تخصصی به این عرصه را تشدید می کند؛ کما اینکه بسیاری از صاحب نظران در موزه شناسی جهان٬ فارغ التحصیلان رشته هایی غیز از موزه هستند.

«مبانی نظری موزه» که امروزه تلاش و دغدغه ی اول عوام در جامعه ی متشکل از خواصِ موزه شناسی شده است، به غایت کلی و مستقیما مرتبط با شاخصِ موضوعِ هر موزه است.

موج جدید موزه ها در اواخر سده ی پیش آغاز و در سال های آغازین سده ی جاری به اوج خود رسیده و ملالتِ اندیشمندانِ این حوزه در تشریحِ این امواج، باعثِ غفلتِ کسرِ کثیری از موزه شناسان از پدیده ای شده است که از آن به عنوانِ غُرشِ قیامِ موزه ها (میوزیوم بوم)، تعبیر می شود. این غرش -صرفا از دیدگاه کمی- نه تنها در بُعدِ احداث موزه های نو مشهود است؛ بلکه در توسعه و گسترشِ موزه های موجود نیز به وضوح قابل رؤیت است. اصولا همین افزایش عددی موزه ها باعث شد تا انواع جدید موزه شناسی و روش های متنوع موزه نگاری یا موزه گردانی به وجود بیایند. اگر بٓپذیریم در سال ۱۹۶۴ در هر سه روز یک موزه جدید در امریکا افتتاح شده است٬ آنگاه باید پرسید این توسعه ی بی مهابا چه تغییراتی را بر پیکره ی موزه های نوبنیاد اعمال نمود؟ هر چند نمی توان یک دلیل جامع را تنها علت و انگیزه ی چنین تغییراتی در حوزه ی موزه برشمرد و شاخص های چند گانه ای منجر به تحقق چنین تغییر رویکردی شد؛ لیکن یقینا رقابت موزه های نوظهور باعث شد این موسسات به فکر راهکارهایی جهت تلاش در جهت بقا بیافتند و سعی کنند مخاطبان بیشتری را به خود جذب نمایند تا در این میدان نبرد شکست نخورند. ماحصل این نزاع موزه ای٬ پیدایش گونه ای جدید از رویکرد به ماهیت موزه ها بود که امروزه در مقابل موزه های اثر محور و با نام موزه های مخاطب محور شناخته شده اند. بعد از جنگ های جهانی اول و دوم و همزمان با عود کردن موضوع ملیت و قومیت خصوصا در اروپا و البته با ظهور فضاهای تفریحی مدرن که به واسطه ی صنعتی شدن در کشورهای بیشتر توسعه یافته اتفاق افتاد٬ موزه ها از شکل نخستین خود فاصله گرفتند و با مرکز توجه قراردادن مخاطب و اهتمام به تکریم حس رضایتمندی بازدیدکنندگان٬ شاهد ظهور اقداماتی هستیم که مرز موزه های نسل اول و دوم را ترسیم می کند. یکی از اصلی ترین شاخص ها در نمایش این تفاوت رویکرد در موزه گردانی را می توان در بررسی فضاها و اندام های نوظهور در معماری موزه های مخاطب محور ردیابی کرد. کتابخانه٬ کافه٬ رستوران٬ سینما و دیگر فضاهای جانبی٬ ماهیت وجودی موزه ها به عنوان مراکز فرهنگی حایز اهمیت را برای مدتی حفظ کرد. اما دیری نپایید که تقریبا تمام موزه های جدید و دارای فضاهای تفریحی نیز وارد مرحله جدیدی از رقابت شدند. حالا که همه موزه ها اقدامات لازم را برای جذب مخاطب انجام داده بودند٬ کدام موزه ها می توانستند در آزمون جذب مخاطب پرچمداری کنند؟ دومین برهه از رقابت موزه ها٬ منجر به ترویج چه نوع رویکرد جدیدی در موزه داری و موزه شناسی شد؟ در پاسخ به این پرسش حیاتی باید به سراغ بازنگری موزه ها در شیوه ی بیان مفاهیم رفت. اینبار برخلاف بار قبل٬ مخاطب نبود که محور اصلی موزه ها را شکل می داد؛ بلکه موضوعات به نمایش درآمده و البته شیوه ی به نمایش درآوردن موضوعات بود که موزه های برتر را از موزه های نسل دومی متمایز و صف های بازدیدکنندگان را شکل می داد. اندیشه ای که به مدد جامعه شناسان و معماران برای دنیای موزه ها فصل جدیدی را به ارمغان آورد و تا کنون نیز ادامه یافته است. اندیشه محوری٬ ویپگی اصلی موزه های نسل سوم است که به دلیل همزمانی با عصر پسامدرنیسم به موزه شناسی پست مدرن شهره گشته است. تشریح ویژگی های موزه شناسی عصر پسامدرن و نمونه هایی از این دست٬ موضوع و دغدغه این نوشتار نیست لیکن در یک نگاه اجمالی می توان گفت حرکتِ پیکانِ موزه ها، همپای حرکتِ پرمفهوم و چند بُعدیِ جهانِ همگرا، از سویِ دو اصلِ مُتقدمِ توصیف و نمایش، به سمتِ دو اصل همگرای تفسیر و آموزش تغییر مسیر داده است. تغییر مسیری که لاجَرَم از صافیِ التذاذ و سرگرمی گذشته و واردِ جهانِ موزه ها شده است. در این مختصاتِ جدید، بِداعَتِ معنا منجر به وِجاهَتِ انواع در این صنعتِ نوظهور شده است.

بِکارَتِ موضوع در رویکردِ قرنِ بیست و یکمیِ موزه ها تا حدی عیان و قابلِ دفاع است که قدرت های اقتصادیِ دنیا، توانِ اغماض از آن را نداشته و نهایتِ بهره برداری از جهانِ پسامدرنِ موزه ای را با سرمایه گذاری های قابلِ تامُل و تَعمُق نموده اند و در غفلتِ عمیقِ جهانْ چندمی ها چنان گوناگونی و تنوعی به موضوع موزه ها ارزانی داشته اند، که شاید تا پایانِ قرن نیز در اولویت سایرِ ملل نباشد. حدفاصلِ سال های 2007 تا 2014 میلادی، نزدیک به پنج میلیارد دلار صرف توسعه ی موزه های امریکا شده است. مضافاً مطالعه ی هفتاد و پنج موزه از سی و هشت کشور جهان می دهد هزینه ای که امریکا صرف ساخت بال ها و گالری های جدید نموده است، بیشتر از هزینه ایست که مجموعِ سی و هفت کشورِ دیگر خرجِ همین شاخص نموده اند. اکثریتِ عددیِ موزه ها در شاخصِ انواع، همچنان در یَدِ موزه های هنری است؛ باری به ضرسِ قاطع می توان گفت هرآنچه در دنیای ملموس و ناملموس با بشر مرتبط است، در این قیامِ جدید به موضوعِ موزه ها بَدل شده تا تحققِ واژگانی چون «مبانی نظری موزه» را به امری ناممکن مُبدل سازد: از اقیانوس و آسمان و آتشفشان، تا خلقت و وحشت و آخِرزمان. نمی توان قانون جامعی را وضع و انتظار پیروی این همه موزه ی متنع از آن قا نون را داشت. مبانی نظری در برخی انواع موزه ها گاه نه تنها همسان نیست که ممکن است دو روی یک سکه باشد. بایدها و نبایدهای موزه ها بسته به شاخص های متعددی دستخوش تغییر می شود. مخصوصا در عصر موزه شناسی پسامدرن که می توان گفت موزه های مختلف گام در رفع مشکلات و معضلات جوامع انسانی با چالش ها٬ سنت ها٬ عقاید و البته مذاهب مختلف نهاده اند٬ قطعا اختلاف های فاحشی بین موزه ها وجود خواهد داشت که البته همین اختلافات را باید یکی از ویژگی های جذاب در موزه شناسی این عصر بر شمرد.

در این عصر نوظهور موزه ای افسارگسیختگیِ تنوعِ موضوعیِ موزه ها، از سوی دیگر امکانِ تصدیقِ انتخاب شعاری واحد و تَکسویه برای جهت دهی به حرکتِ موسساتی چنین فراخ و بعضا نامتجانس، ذیلِ مفهومی مشترک را امری غلط و به مصداقی از بر عبث پاییدن تشبیه می کند. هجمه ی مدیران و اهالی حوزه ی موزه در تأویل و تفسیرِ شعار سالانه ی ایکوم، بیش از آنکه ابعادِ واقعیِ شعارِ سالانه را به ذهنِ معناگرا مُتِبادر سازد، تبیین و تعبیر ارتباطِ موزه ی تحتِ امرشان با موضوعی ولو بی ربط با اهدافِ آن موزه را توجیه می کند. حال آنکه شعار سالانه ی موزه نیز باید تحتِ تاثیر و تأثرِ انواعِ موزه ها و اولویت هایشان در مقیاسِ جهانی، دستخوشِ تنوعی متناسب گردد تا ارزیابی سالانه ی موزه ها در دسته بندی های موضوعی و با هدف گیری های مختلف، وِجاهتی قابلِ قبول به خود بگیرد. اهمِ موضوع اینکه، این عموم گرایی در انتخابِ شعارهای سالانه، نه تنها امکانِ تحققِ اهداف مستتر در آن شعار را کمرنگ تر می کند، بلکه ناشی از فقدانِ تخصص گرایی در انجمنی است که به ظاهر خود را سردمدارِ ورطه ی موزه می داند ولی بِواقع عقب مانده از غُرش قیامِ موزه هاست.

 در پایان شایان ذکر است که موزه و موزه شناسی در ایران٬ گام در مسیر جدیدی نهاده که منجر به جابجا شدن مختصات موزه ها در تناسبات اجتماعی شده است. بررسی میزان اثر گذاری شاخص های مختلف در این تغییر مختصات و اراپه تصویری نسبتا واضح از آینده ی موزه و موزه گردانی در ایران که بر پایه ی تحولات نیمه نخست دهه ی نود محاسبه و نیمه ی دوم همین دهه را پیش بینی خواهد کرد٬ موضوع نوشتاری است که در فرصت بعدی تقدیم حضور خواهد شد.

 

مهران نوروزی

 

 

موزه های مجروح، موزه های جرّاح؛

 

متن مطلب نگارش شده در مجله برای فردا، با عنوان موزه های مجروح، موزه های جرّاح؛

 

آیا تعداد موزه های اصفهان، جوابگوی نیاز این شهر-موزه هست؟

استان اصفهان حدود 30 موزه فعال دارد. جمعیت این استان در سرشماری سال 1390 حدود 4.880.000 نفر بوده است. این یعنی به ازای هر 162.600 نفر، یک موزه در این استان فعال است. کشور انگلیس 53 میلیون نفر جمعیت دارد و 2500 موزه فعال و این یعنی به ازای هر 21.200 نفر، یک موزه فعال. این فاصله چشمگیر بین سرانه ی عددی موزه های اصفهان نسبت به کشورهای پر موزه ی دنیا، یکی از اصلی ترین وجوه در جهت تشریح علل ضعف عملکردی موزه ها در این استان به شمار می آید. بر اساس تجزیه و تحلیل فوق الذکر، اصفهان حداقل 200 موزه کم دارد. امروزه تعداد موزه های هر کشور، یکی از شاخصه های میزان پیشرفتگی آن کشور محسوب می شود.

آیا همین سی موزه ی فعال، از نظر کیفی قرابتی با متدهای روز موزه داری دارند؟

قطعا بعد از بررسی کمیت موزه ها، سوالاتی پیرامون کیفیت موزه های موجود باید مورد مداقه قرار گیرد تا بتوان وجه دیگری از علل ضعف عملکردی موزه های استان را تشریح نمود. چه عواملی می توانند باعث کارآمدی موزه های شهر در فرآیند حفاظت از میراث ملموس و ناملموس شوند؟ در یک طبقه بندی کلی، می توان مشکلات و متعاقبا راه کارهای خروج از وضع موجود موزه ها را در سه دسته ارائه داد:                   الف: رویکردهای موزه ای      ب: منابع انسانی        ج: منابع مالی

لازم به ذکر است که وضعیت موزه های استان، ریشه در محدودیت ها و بعضا کم توجهی هایی دارد که از مراجع بالادستی به لایه های نمایشگاهی موزه ها تزریق می شود و قطعا آنچه در این نوشتار به نقد و بررسی گرفته شده، عملکرد دست اندرکاران این عرصه است. اما در بررسی نمونه های مشابه در کشورهایی همچون هندوستان، ترکیه و مکزیک در میابیم که بخش عمده ای از راهکارهای نوین در تحول موزه ها، مخلوق کارمندان موزه ها هستند و این ویرایش های رویکردی و عملکردی، از پایین ترین لایه های ارگانی- راهنمایان و کارشناسان- به بالاترین سطوح مدیریتی نفوذ کرده اند. بنابراین نمی توان نقش موثر کارمندان موزه ها را نادیده گرفت.

آنچه پر مبرهن است، وضعیت معدل عملکرد موزه های استان چنان اسفناک است، که نه تنها لایق پایتخت فرهنگی جهان اسلام، شهر گنبدهای فیروزه ای، شهر صنایع دستی ایران، شهر باغ های شیداکننده و پل های تاریخی نیست، بلکه باعث کوتاه شدن عمر و دوام آثار و بقایای تاریخی، فرهنگی و هنری بی شماری شده است که در ویترین ها و مخازن این موسسات در حال نابودی هستند. امروزه شهر پایدار را در موزه های پویای هر شهر تجسم می کنند. موزه های اصفهان، نتوانسته اند روایت این شهر را که از پس ابنیه ی تاریخی و عناصر فرهنگی شهر قابل دریافت است، تکمیل کنند. نه تنها مردم شهر بلکه توریست ها به سرپرستی راهنمایان گردشگری، ترجیح می دهند زمان خود را در بازدید از بناها بگذرانند تا موزه ها؛ در حالی که از هر 5 جاذبه برای توریست ها در انگلستان، 4 مورد موزه ها هستند. این یعنی محدود نبودن جاذبه ها به بقایایی که در شهر هستند و اهتمام جدی به نمایشی موفق از سایر میراث فرهنگی در موزه هایی که در حال حاضر به شدت مجروح اند.

موزه های مجروح، موزه های جراح:

امروزه و بعد از گذشت بیش از سه قرن از شکل گیری دنیای موزه ها به شکل امروزین، شاهد رونق نسل سوم موزه ها با رویکردهای اجتماعی و آموزشی هستیم. موزه هایی که نه تنها دیگر مکانی جهت نمایش چند شیئ نیستند؛ بلکه این کلکسیون ها بهانه هایی برای خلق رویدادهای متعدد با رویکردهای چند وجهی به شمار می آیند. از سوی دیگر، امروزه اشیای موزه ای در تفاسیر روایت محور موزه ای، نقش ادوات میانجی در انتقال پیام هایی را ایفا می کنند که پیشتر، سناریست و طراح موزه مدنظر قرار داده اند. این یعنی باید در موزه ها به جای توصیف آثار- اعم از جنس، ابعاد، وزن- به تشریح ماهیتی آن ها پرداخت. در روایت های نوین موزه ای، آثار موزه ها سعی در تشریح و حل و فصل معضلات و چالش های اجتماعی عصر حاضر دارند؛ همچنین رویدادهای آموزشی هستند که موزه ها را از مکانی استاتیک به محلی پویا و دینامیک مبدل می سازند. حفظ هویت فرهنگی شهر با محوریت آثار تاریخی، نسخ خطی، ابنیه و... نیز یکی از چالش های اصفهانِ کنونی است که قطعا با کمک موزه های شهر و با رویکردهای نوین موزه ای، قابل رفع است. در حال حاضر، یکی از بهترین پیشنهادات برای موزه های استان که کمترین هزینه را همراه با بیشترین تاثیرات در بر دارد این است که از اثر-محوری فاصله بگیرند و به سمت رویداد-محوری حرکت کنند. طراحی رویداد های موزه ای نه تنها می توانند باعث فراخواندن مردم به موزه ها و تحکیم ارتباط دوسویه موزه و اجتماع باشد، بلکه تفسیر میراث را جایگزین توصیف آثار خواهد کرد و این اقدامی موثر در موزه پذیر کردن مردم شهر به شمار می آید. برای این منظور باید در برنامه عملیاتی موزه ها، اجرای رویدادهای ماهانه و حتی هفتگی را در دستور کار موزه ها قرار داد. اصفهان با فضاهای منحصر به فردی که دارد، فرصت برگزاری برخی رویداد ها توسط موزه ها در پارک ها و فضاهای تاریخی-فرهنگی شهر را نیز در اختیار موزه ها قرار می دهد. به تعبیری دیگر، اگر به هر دلیلی مردم به موزه ها نمی آیند، می توان موزه ها را به میان مردم برد. دیگر اقدامی که این مهم را محقق می کند، برگزاری نمایشگاه های سیار کوتاه مدت در فضاهای درون شهری و برون شهری پرتردد است که امروزه مورد توجه موزه های موفق است. مهم ترین شاخصه ای که می تواند تحول در چشم انداز موزه های استان را تغییر دهد، تربیت و بکارگیری نیروی آکادمیک جوان، خلاق و به روز است. منبعی که استان اصفهان با وجود دانشگاه هنر اصفهان و فراغت برخی از کارشناسان موزه در اختیار دارد و جذب ایشان به منظور تغییر در اوضاع  و احوال موزه ها از اوجب واجبات به حساب می آید. در حال حاضر تنها سه استان تهران، اصفهان و شیراز، به تربیت کارشناسان این رشته می پردازند و با توجه به نیاز کشور به این نیروها، قطعا اگر برنامه ای به منظور جذب این متخصصان وجود نداشته باشد، شاهد مهاجرت های شغلی این سرمایه انسانی خواهیم بود.

در حوزه مالی و اقتصادی ذکر این نکته الزامیست که علیرقم تعریف ارایه شده از جانب کمیته بین المللی موزه ها- ایکوم- که موزه را موسسه ای غیرانتفاعی و بدون هدف مادی معرفی می کند، امروز گردش مالی حول موزه ها در همین کشورهای واضع این تعاریف سر به فلک می کشد و جزو لاینفکی از برنامه های اقتصادی ایشان به حساب می آید.در فاصله سال های 2003 تا 2004 میلادی، صرفا فروش بلیط در موزه های انگلستان 715 میلیون پوند بوده است که با کل فروش بلیط تئاتر در همان سال برابری می کند. این رقم جدا از فروش 565 میلیون پوندی فعالیت ها و فروشگاه های داخل موزه ها است. بخش عمده ای از این درآمدها نه به خاطر سرمایه گذاری های عظیم در این عرصه که به جهت اجرای برنامه ها و رویدادهای متنوع با کمترین هزینه های اجرایی است. برنامه هایی که تخصص طراحی آن ها در یَدِ همان متخصصین و فارغ التحصیلان رشته های مرتبط است.

بنابراین تحولاتی که لازم است در حوزه ی موزه های استان مورد توجه قرار بگیرند، مجموعه تحولاتی مرتبط با یکدیگر و پیوسته هستند که هریک لازم و ملزوم دیگریست و نمی توان تنها با تایین یک شاخص و توجه به یک بُعدِ موضوع، انتظار حصول نتیجه در تمام زمینه ها را داشت. در پایان گفتنی است که در سال های اخیر، تحت تاثیر موج های نوین موزه داری در پایتخت و توجه به موضوع میراث فرهنگی و صنعت توریسم، شاهد تحقق موزه های با رویکردهای اجتماعی و جراح مأبانه بوده ایم که طرز تفکر و نگرش شهروندان و بازدیدکنندگان خود به موضوعات میراثی و فرهنگی را مورد جراحی قرار می دهند. موزه های اصفهان می توانند گام در مسیری بگذارند که کودکان و دانش آموزانی بهتر در این شهر تربیت شوند. اولیایی بهتر، خانواده هایی بهتر و در نهایت شهری بهتر.

 

 

مهران نوروزی،

دانشجوی دکتری باستان شناسی،

مدیر گسترش و ساماندهی امور موزه ها در موزه علوم و فناوری جمهوری اسلامی ایران.

 

 

فراخوان پذیرش مقاله در دوفصلنامه علمی-تخصصی "مطالعات موزه"

 

فراخوان پذیرش مقاله در دوفصلنامه علمی-تخصصی "مطالعات موزه"

از کلیه اندیشمندان، صاحبنظران و پژوهشگران، اعم از اساتید، دانشجویان و متخصصین در حوزه موزه دعوت به عمل می­آید نوشتارهای علمی-پژوهشی و تحلیلی خود را در زمینه‌های موزه برای درج در نشریه براساس محورهای نشریه تنظیم و به ایمیل نشریه([e-mail]) ارسال نمایند. مقالات پذیرفته‌شده پس از داوری و تصویب هیئت تحریریه به چاپ می‌رسند.

موضوعات و محورهای نشریه:

-مبانی و تاریخ موزه(موزه شناسی) -مدیریت نوین و کارآمد در موزه -اصول و نظریه­های موزه -مدیریت و برنامه­ریزی موزه و مجموعه -اخلاق و قوانین در موزه -مدیریت بحران در موزه(امنیت، حفاظت و...) -موزه و فن آوریهای نوین -تقوین نگاری و ارزیابی آثار موزه­ای -شناخت و تطبیق موزه­ها -موزه و مخاطب(مخاطب­شناسی) –موزه­ها، جوامع و تبادل فرهنگی(جامعه شناسی) -نمایش و تفسیر اشیاء در موزه -بازاریابی،نظام مالی و اقتصاد موزه - روابط عمومی و تبلیغات در موزه -موزه و آموزش و پرورش -جمعداری اشیاء در موزه -برگزاری نمایشگاه در موزه -ساختار و مبانی مدیریت منابع انسانی در موزه -ساختمان موزه(طراحی و معماری موزه) -فنون راهنمایی در موزه -آسیب شناسی و فن شناسی اشیاء موزه­ای -مراقبت و نگهداری اشیاء موزه­ای -مستند نگاری اشیاء موزه­ای-حمل و نقل و بسته بندی اشیاء موزه­ای -علوم تربیتی و موزه -موزه و گردشگری -موزه و رسانه -موزه و  کارآفرینی-اکوموزه، سایت موزه­ها، موزه­های تخصصی -استانداردهای موزه­ای -ساختار آیین نامه­ای موزه(هدیه، خرید، انتقال، واگذاری، امانت دادن، دریافت و...) -اخلاق در موزه و...

 -صفحه اول مقاله: باید شامل نام و نام‌خانوادگی نویسنده (نویسندگان)، عنوان (رتبه علمی)، آدرس،‌ تلفن، نمابر وپست الکترونیکی نویسنده (نویسندگان) باشد. همچنین چنانچه مقاله مستخرج از طرح پژوهشی یا رساله باشد، عنوان طرح پژوهشی یا رساله نیز در صفحه اول درج گردد.

-صفحه دوم: باید بدون نام و مشخصات نویسنده (نویسندگان) و فقط شامل عنوان مقاله، چکیده فارسی و واژه‌های کلیدی باشد. عنوان نوشتار باید کوتاه، گویا و بیان‌کننده محتویات نوشتار باشد.

-عکس‌ها‌، نگاره‌ها، با کیفیت مناسب تهیه شوند. شماره و ماخذ عکس‌ها،‌ نگاره‌ها و غیره به ترتیبی که در متن به آن اشاره می‌شود در ذیل آنها قید گردد. همچنین می بایست فایل تصویری تمام عکس­ها، نگاره­ها و جداول، خارج از Word با فرمت JPG یا TIFF نیز ارائه گردد.

-ارجاعات مربوط به منابع، در متن و داخل پرانتز، شامل نام خانوادگی نویسنده، سال انتشار و شماره صفحه، پس از نقل مطلب می‌آید.(روش ای.پی.ای(apa)

 

مقاله‌ باید دارای بخش‌های زیر باشد:

1-چکیده(فارسی و انگلیسی): باید شامل بیان مسئله، هدف، چگونگی پژوهش، موضوعات مقاله و یافته های مهم و نتیجه باشد. این بخش باید به تنهایی بیان کننده تمام مقاله و به ویژه نتایج به دست آمده باشد. اندازه چکیده فارسی بین 200 تا 250کلمه و چکیده انگلیسی 500 کلمه است.واژه‌های کلیدی: مربوط به متن و عنوان مقاله بلافاصله بعد از چکیده و بین 4 تا 6 کلمه نوشته شود.

2-مقدمه: ارایه‌کنندة مسئله، هدف تحقیق و معرفی کلی مقاله است.

3-روش تحقیق:

4-بدنه تحقیق :

5-نتیجه: باید به‌گونه‌ای منطقی و مفید که روشن‌کنندة بحث و ارایه یافته‌های تحقیق باشد، ارایه گردد.

در بخش تشکر و قدردانی، ‌راهنمایی و کمک‌های دیگران یادآوری شده و به‌طور خلاصه از آنها سپاسگزاری می‌گردد.

6-پی‌نوشت‌ها: (اصطلاحات و معادل‌های واژه‌ها، توضیحات و غیره) می‌باید در متن به ترتیب شماره‌گذاری شده و در پایان مقاله و قبل از فهرست منابع نیز تحت عنوان پی‌نوشت‌ها گنجانده‌ شوند.

7-فهرست منابع:

ارتباط با نشریه:

ایمیل: [e-mail]

تلفن:[phone]

شیراز- چهارراه ادبیات – دانشگاه هنر شیراز - گروه مـــــــــوزه

(http://shirazartu.ac.ir)

 

شعار ایکوم 2016

 

 

museums and cultural landscape

موزه ها و چشم انداز فرهنگی

 

کاملترین کتابخانه دیجیتال تخصصی موزه؛

 

با سلام و احترام؛

ضمن تبریک خدمت کلیه دانشجویان جدیدالورود کارشناسی موزه، و به مناسبت نهمین سالگرد تاسیس این رشته در دانشگاه هنر اصفهان، کاملترین کتابخانه دیجیتال تخصصی موزه، موزه داری، موزه شناسی و موزه نگاری تقدیم حضور می گردد:

برای دانلود بیش از دویست مقاله تخصصی (آرشیو کامل مجله موزه و جامعه- Museum and Society- دانشگاه لیستر انگلیس) از لینک زیر استفاده فرمایید:

200 مقاله تخصصی موزه

برای دانلود بیش از هشتاد منبع علمی معتبر ( که به دلیل حجم بالا به دو بخش تقسیم شده اند) از لینک های زیر استفاده بفرمایید:

01- بخش نخست کتب تخصصی موزه حجم200 مگابایت

02- بخش دوم کتب تخصصی موزه حجم 500 مگابایت

ضمن آرزوی توفیق روزافزون برای کارشناسان و پژوهشگران این حوزه، امیدوارم منابع انتشار یافته مفید فایده واقع گردند و شاهد پیشرفت کمی و کیفی در مطالعات عزیزان باشیم. انشالله...

 

موزه شناسی پست مدرن: موزه ها، محلی برای تبلور اخلاق از راه هویت سازی*

 

 

 

 

*(یکی از متاخرترین نقش های اجتماعی موزه ها)

 

اثرپذیری انسان جدید از تنبیه یا نصیحت یا کیفرهای خوفناک در آیندۀ متافیزیکی (دوزخ‌هراسی)، کمتر شده است.

عصر جدید، عصر هویت‌سازی است؛ 

یعنی مثلا برای کاهش همسایه‌آزاری، همسایه‌دوستی را جزئی از هویت و تعریف

«شهروند» می‌کنند؛ به ‌طوری که همسایه‌ آزار احساس بی‌هویتی و بریدگی از جامعه کند. 

دیگر به کودک نمی‌گویند دروغ نگو چون پدرت یا خدا آن را دوست ندارد؛ چون در این صورت، پرهیز او از دروغ، جزئی از ماهیت او نمی‌شود؛ بلکه به علل و عوامل بیرونی باز می‌گردد. 

عبارت‌های مشهوری مانند‌ «انسان متمدن چنین و چنان است»، تلقین و تزریق همین هویت جدید است. 

در این روش، اخلاق، از رهگذر بازتعریف انسان پدیدار می‌شود، و تکیه‌گاه اصلی‌اش ترساندن یا وعده دادن نیست. 

بنابراین عمل غیر اخلاقی، در فهرست بیماری‌ها جای می‌گیرد و نیازمند درمان از راه‌های علمی یا تجربی می‌شود. 

سپس به قدری راه‌های متنوع پیش پای شهروند می‌گذارند که او به طور معمول، دلیلی برای انتخاب بزهکاری نداشته باشد. 

مثلا به جای آنكه بگویند «سیگارنكشید»،  می‌گویند «برای كشیدن سیگار به اتاق مخصوص سیگاری‌ها بروید.» 

يا مثلاً نمی‌گویند: «لعنت بر پدر و مادر كسی كه اینجا آشغال بریزد»؛ 

می‌گویند: «سطل آشغال، چند قدم بالاتر است.» 

تفاوت این دو جمله، تفاوت دنیای قدیم و جدید است. 

جملۀ اول، آمرانه و واقعیت‌گریز است. 

جملۀ دوم، واقعیت را پذیرفته و برای آن چاره‌ای اندیشیده است. 

جملۀ اول هیچ راه ‌حلی نشان نمی‌دهد و فقط روی ممنوعیت پافشاری می‌كند؛ 

جملۀ دوم، می‌داند كه آدم سیگاری بالاخره سیگارش را می‌كشد.

پس بهتر است جایی برای او در نظر گرفت كه حداقل دود سیگارش به حلق و ریۀ مردم نرود. 

جملۀ اول، حذف صورت مسئله است؛ 

جملۀ دوم، حل مسئله. 

آدم سیگاری، می‌تواند هزار دلیل برای نقض جملۀ اول بیاورد؛ 

اما هیچ دلیلی برای مخالفت با جملۀ دوم ندارد. 

در گام دوم، هزینۀ بزهکاری و بی‌اخلاقی‌ هایی مانند دروغ را چنان سنگین می‌کنند که جز عده‌ای معدود به آن تن ندهند.

در جامعه‌ای که دروغ هزینه‌ای بر روی دست دروغگو نگذارد و او را از پیشرفت در مناصب اجتماعی باز ندارد، هزاران کتاب و رساله و سخنرانی هم اندکی از حجم دروغگویی درمیان مردم ومسئولان نمی‌کاهد.

به قولی اگر این ملت با پند و اندرز اصلاح می‌شد، گلستان سعدی به ‌تنهایی می‌توانست جامعه‌ ى ایرانی را اخلاقی‌ترین جامعۀ جهانی کند!

و اما نقش موزه ها در این میان.

امروزه و در دنیای موزه های مترقی، به صرف نمایش و توصیف چند اثر، اتفاق خاصی رخ نداده و باید عملکرد تفسیری در برخورد با مخاطب و به بهانه اشیای موزه رخ دهد، تا بتوان آن موزه را از گونه های نوین موزه ای تلقی کرد. اما تفسیر نیز دارای لایه بندی های مختلفی از جمله فردی، خانوادگی، قومی، شهروندی و... می باشد که در این میان تفاسیر انسانی که بزرگترین دسته را به خود اختصاص می دهد، از اهمیت ویژه ای برخوردار است. در موزه شناسی نوین، انسان محوری جای خود را به انسانیت محوری داده است....

موزه ها محلی برای پرورش تفکر خلاق و البته هویت ساز هستند. پر مبرهن است که ویژگی های رفتاری-کنش ها و واکنش های اجتماعی- در جوامعی که موزه های هویت ساز دارند، به مراتب انسانی تر از جوامع ولو پر موزه ولی فاقد موزه های پسامدرن است. 

سوال اینجاست که ایا جوامع مترقی هستند که موزه های پیشرو دارند؟ و یا موزه های پیشرو هستند که جوامع پایدار را بنیان می نهند؟

آیا بابد منتظر بمانیم که مردم موزه دوست بشوند و آنگاه موزه های درخور بسازیم؟و یا با ترسیم موزه های تفکر برانگیز است که می توانیم انتظار جامعه ای با هویت و متمدن را داشته باشیم؟

و البته برای ما موزه شناسان، مهمتر از پرسشی که طرح شد این است که اصول نیل و گرایش به طراحی های مفهومی برای موزه های با این رویکرد- رویکرد انسان ساز/هویت ساز- چیست؟ 

از مجموع تمام آنچه در زندگی می آموزیم، تنها۸% متعلق به دوران مدرسه و دانشگاه است و ۹۲% دیگر را آموخته های غیر رسمی شکل میدهد. موزه ها جزو مهمترین پایگاه های آموزش غیر رسمی در جوامع هستند. اگر مردم کشوری در مقابل خبر احتمال گران شدن کالایی، آن را بیش از نیاز خرید و انبار میکنند، پیش از هرجای دیگری باید به آموزش های غیر رسمی آن کشور، از جمله آنچه در موزه های آن کشور روایت می شود شک کرد.

باری، موزه های نوین، اشیا را بهانه و واسطه ای معتبر یافته اند که افرادی خویشتندار تر، اعضای خانواده ای مسئولیت پذیرتر، شهروندانی متمدن تر و در نهایت جهانی بهتر بسازند.

 

با آرزوی توفیق روزافزون

مهران نوروزی

 

پنجمین همایش موزه علوم و فناوری جمهوری اسلامی ایران

با سلام و احترام؛

با تشکر

دوره آموزشی طراحی محتوایی و مفهومی موزه

با سلام خدمت همراهان گرامی:

دوره آموزشی طراحی محتوایی و مفهومی موزه که در زمستان 92 توسط موزه علوم برگزار خواهد شد شامل موارد ذیل می باشد:

در ابتدا به تاریخ موزه در جهان و گونه شناسی موزه ها از منظر محتوایی و مفهومی پرداخته خواهد شد.

سپس به نقش موزه ها در جوامع می پردازیم تا مشخص شود یک موزه با چه اهدافی باید طراحی مفهومی و محتوایی بشود.

پس از آن به اصول عمومی طراحی مفهومی و محتوایی موزه خواهیم پرداخت و به دلیل تنوع و گونگونی موزه ها که تاثیر مستقیمی بر چگونگی طراحی مفهومی ومحتوایی آن ها دارد، فراخور اقتضای زمان باقیمانده، به اتود و پیش طرح چند نمونه گالری برای موزه های مختلف می پردازیم تا چگونگی آن تشریح شود.

یکی دیگر از اجزای اصلی بحث پیرامون نقش سایر ارگان های درون موزه، در تحقق اهداف خرد و کلان موزه ها می باشد که در خلل مباحث به آن پرداخته خواهد شد.

این دوره به صورت اخص به آن دسته از دانش جویان کارشناسی و کارشناسی ارشد موزه، که تمایل به کسب تخصص در زمینه طراحی مفهومی موزه ها دارند پیشنهاد می گردد. همچنین سایر دانش آموختگان رشته های مرتبط از جمله باستان شناسی، راهنمای موزه، معماری و معماری داخلی می توانند از این دوره استفاده نمایند.

لذا از علاقه مندان دعوت می شود در صورت تمایل، جهت ثبت نام اقدام نمایند.

مهران نوروزی: حکایت پاسکاری وظایف موزه‌ها توسط مسئولان

حکایت پاسکاری وظایف موزه‌ها توسط مسئولان

خبرگزاری تسنیم: یک کارشناس موزه‌داری با اشاره به حکایت پاسکاری وظایف موزه‌ها توسط مسئولان گفت: هیئت امنایی‌شدن موزه‌ها به موزه‌ها کمک می‌کند مشروط بر اینکه هیئت‌امنایی‌شدن موزه‌ها ختم به مقام‌دادن به افرادی که از قافله پست‌ جا مانده‌اند، نباشد.

مهران نوروزی در گفت‌وگو با خبرنگار اجتماعی خبرگزاری تسنیم، درباره اداره هیئت امنایی موزه‌ها اظهار داشت: در حال حاضر موزه موفق لوور فرانسه جزء موزه‌هایی است که به طور هیئت امنایی اداره می‌شود و شهردار شهر لوور هم جزء هیئت امنای این موزه است ولی تفاوت در عملکرد لوور تا موزه ایران باستان در تهران از زمین تا آسمان است لذا نتیجه می‌گیریم سیستم هیئت امنایی سیستم موفقی در اداره موزه هاست و اتفاقاً به نظر می‌رسد قوی‌ترین سیستم مدیریت موزه‌ای در دنیا امروز سیستم هیئت‌امنایی است اما باید در اینجا این سوال را طرح کرد که اگر سیستم هیئت امنایی موفق است چرا موزه‌های هیئت امنایی ما همچنان ناموفق هستند؟

وی با بیان اینکه در دنیا رشته‌ای تحت عنوان مدیریت موزه در مقطع کارشناسی ارشد و دکتری ارائه می‌شود که صرفا‌ً به متد‌های مدیریت موزه و تدریس آن می‌پردازد و متد برتر کتاب‌های این رشته، سیستم هیئت امنایی است، اضافه کرد: به نظر می‌رسد مانند خیلی از پدیده‌های دیگر، در کشور فرم را گرفته ایم ولی محتوا را نگرفتیم، موزه‌هایی با فرم هیئت امنایی داریم ولی محتوا را نگرفته ایم.این کارشناس موزه‌داری تصریح کرد: موزه‌های هیئت امنایی خارج از کشور به گونه‌ای است که همه اعضا به نقش موزه در جامعه پی بردند و همه آنها کمک به موزه را رسالت خود می‌دانند یعنی شهردار، وزیر علوم، وزیر صنایع و شخصیت‌های ملی و فرهنگی و سیاسی که عضو هیئت امنای یک موزه هستند، رشد یک موزه را همسو با اهداف خود می‌بینند یعنی شهردار، داشتن یک موزه خوب علم در را یک منفعت برای شهرداری می‌بیند، وزیر علوم از دیدگاه خود داشتن یک موزه علوم موفق را در در راستای منافع خود می‌بیند ولی اینجا اینطور نیست، شهردار به عنوان عضو هیئت امنای موزه علوم کمک به این موزه را وظیفه دیگری می‌داند، وزیر علوم همینطور، یعنی کاملاً نگاه برعکس است.نوروزی یادآور شد: اگر امروز به دنبال این هستیم که آیا هیئت امنایی‌شدن موزه‌ها می‌تواند به بهبود کمک به موزه‌ها کند یا خیر باید گفت که اگر بنا باشد مانند این موزه‌هایی که سال‌های سال هیئت امنایی شده‌اند عمل شود، قطعاً آب از آب تکان نمی‌خورد. اما اگر دنبال آسیب‌شناسی موزه‌هایی هستیم که در حال حاضر هیئت امنایی شده‌اند ولی موفق نبوده‌اند باید به مورارد مشابه بپردازیم.وی افزود: در بلژیک طی دهه اخیر، موزه‌داری از این رو به آن رو شده است، در هند موزه‌ها از این رو به آن رو شده‌اند، وقتی به موارد موفق موزه‌ها در دنیا نگاه می‌کنیم متوجه می‌شویم وجه اشتراکی بین هیئت امنایی‌شدن آنها وجود دارد و آن این است که هیئت امنایی‌شدن صرفاً جمع‌کردن چند مقام مسئول نیست، یعنی در عمده هیئت امنای موزه‌ها شاهد همنشینی مقامات مسئول به عنوان نیروهای سیاسی اجرایی و مالی در کنار متخصصان امر موزه به عنوان بازوهای فکری هستیم.

نوروزی گفت: یک هیئت امنا به فرض اینکه جلسه تشکیل دهد و به اهمیت موزه پی برده باشد، چه ایده‌ای برای خروج از وضعیت موجود دارد، لذا این افراد چون تخصص و مطالعه‌ای ندارند قطعاً راهکاری هم نخواهند داشت، حال سئوال اینجاست که چه زمانی می‌تواند همچنین هیئت امنایی موفق باشد که جواب این است، زمانی که بخش دیگری از بدنه هیئت امنای موزه‌ها را کارشناسان تشکیل داده باشند.

این کارشناس موزه‌داری خاطرنشان کرد: این موضوعی است که ما حس می‌کنیم می‌تواند هیئت امنایی‌شدن اداره موزه‌ها به موزه‌ها کمک کند، مشروط بر اینکه هیئت‌امنایی‌شدن موزه‌ها در تهران ختم به مقام‌دادن به افرادی که از قافله پست‌ و سمت جامانده‌اند، نباشد. چون ایده‌ها و روش‌ها مطالعه شده است و به واقع می‌دانیم برای نجات موزه‌ها باید چه کنیم؟ اما آن فردی که می‌داند مقام اجرایی ندارد و آن کس که مقام اجرایی ندارد نه تنها نمی‌داند، بلکه به اهمیت موزه هم پی نبرده است.

http://www.tasnimnews.com/Home/Single/238381

مهران نوروزی: موزه‌های پولدار کشور راکد هستند‌

یک کارشناس موزه‌داری در گفت‌وگو با تسنیم:

موزه‌های پولدار کشور راکد هستند‌

مهران نوروزی در گفت‌وگو با خبرنگار اجتماعی خبرگزاری تسنیم، اظهار داشت: در ماجرای هیئت‌امنایی‌شدن موزه‌ها، یک کارشناس موزه، یک بازوی اجرایی است که در یک جهت حرکت می‌کند اما وقتی هیئت امنای موزه در یک جهت دیگر حرکت کند، موزه این وسط راکد می‌ماند در حالی که اگر این دو حرکت همسو شوند با دو برابر سرعت حرکت خواهد شد و این اتفاقی است که در موزه‌های موفق دنیا مخصوصاً لندن به عنوان پایتخت موزه‌داری موفق دنیا می‌بینیم.

وی اضافه کرد: در این موزه‌ها، کار فقط بر عهده موزه‌دار، طراح موزه، روابط عمومی و رئیس موزه نیست، بلکه همه به عنوان بازوهای مهم موزه همسو شدند لذا مشاهده می‌کنیم که پدیده موزه با سرعت زیاد در حال پیشرفت است و ما باید به این موضوع اعتراف کنیم که در کشورمان در حوزه موزه این فقر را داریم، چرا که یک موقع دانشی نبود و اگر دلسوزی هم بود، کار پیش نمی‌رفت،‌ اما حالا دانشی هست و توانایی داخلی در کشور وجود دارد.این کارشناس موزه تصریح کرد:‌ عمده اطلاعاتی که کارشناسان موزه بدست آوردند از ترجمه‌ها و مطالعه نمونه‌های خارجی و تعامل با اساتیدی است که در خارج از کشور کار کردند و به ایران آمدند بوده است اما این به تنهایی کافی نیست بلکه این مطالعات باید با کارهای اجرایی همسو شود، لذا باید تاکید کرد که بدنه هیئت‌امنای ما نباید یک جانبه باشد بلکه باید ترکیبی از اجرا و علم باشد.نوروزی خاطرنشان کرد:‌ باید به دنبال حلقه‌های دیگری هم باشیم، یعنی صرفا متخصص موزه و صرفا‌ هیئت امنای باقدرت اجرایی برای هیئت امنا کافی نیست، افرادی از جمله خیرین در بدنه هیئت امنای موزه دنیا هستند که کمک‌های زیادی به موزه‌ها می کنند، به عنوان نمونه یکی از مهمترین فعالیت‌های موزه لوور، کنسرت‌های خیریه است که با کمی دقت متوجه می‌شویم این اتفاق و سیاست‌گذاری‌ها چیزی غیر از مسئولیت‌های شهردار و موزه‌دار است.وی یادآور شد: چهره‌های شاخص در هیئت امناها که طرفدارانی دارند، می‌توانند به موزه‌ها موج دهند، از طرفی باید به سمتی برویم که موزه‌ها سردمدار اتفاقات جریان علمی و فرهنگی کشور شوند، مثلاً پدیده‌ای مثل نانو به جایی می‌رسد که در آن ایران به عنوان سه کشور برتر دنیا در زمینه تولید علم در نانو می‌شود، اگر می‌خواهیم در این حوزه بیشتر موفق باشیم باید سردمداری آن را به موزه دهیم، مانند موزه "اشمیلین" که ماجرای داروین را گرفت و موزه‌ پاتوق طرفداران این جریان شد و اشاعه یافت.

نوروزی گفت:‌ هیئت امنا می‌تواند نقش چندبعدی در پیشرفت موزه ایجاد می‌کنند، یعنی فقط پول نیست، ما الان موزه‌هایی داریم که پول دارند اما باز هم اتفاقی نمی‌افتد در حالی که شاهدیم در یک روستای اطراف پاریس، برای یک موزه که فقط محصول آن انواع پنیر است مردم صف می‌کشند، یعنی نباید انتظار داشت صرفا هیئت امنا بتوانند موزه ها را از وضعیت موجود خارج کند چرا که ضعف ما فقط هیئت امنایی‌شدن نیست بلکه موزه‌ها نیاز به درمان همه‌جانبه دارند.

http://www.tasnimnews.com/Home/Single/245803

برخی شهرهای بالای یک میلیون نفر ایران حتی یک موزه هم ندارند

یک استاد موزه‌داری دانشگاه در گفت‌وگو با تسنیم:

برخی شهرهای بالای یک میلیون نفر ایران حتی یک موزه هم ندارندخبرگزاری تسنیم: یک استاد موزه‌داری دانشگاه گفت: برخی شهرهای بالای یک میلیون نفر ایران حتی یک موزه هم ندارند و این موضوع موجب فقر فرهنگی و اقتصادی می‌شود.

یوسف منصورزاده در گفت‌وگو با خبرنگار اجتماعی خبرگزاری تسنیم، اظهار داشت: امرزو این بحث مطرح است که در جوامع توسعه‌یافته فقر فرهنگی چه میزان است لذا محاسبه کردند در مناطقی که موزه‌ها توسعه یافته و فعال هستند، رشد فرهنگی بالاست و نقاطی که فاقد موزه هستند رشد فرهنگی و اقتصادی پائینی دارند بنابراین امروز مطرح می‌کنند افرادی که امکان رفتن به موزه را ندارند از نظر فرهنگی فقیر هستند.

وی با بیان اینکه این موضوه خود یک نوع بی‌عدالتی هم محسوب می‌شود تصریح کرد: در نقاطی که معمولاً مردم امکان رفتن به موزه را دارند، رشد فکری و فرهنگی پیدا می‌شود و جوامعی که این امکانات را ندارند محروم هستند لذا به اینگونه جوامع اصطلاحاً جوامع دارای فقر فرهنگی می‌گویند اما این نکته را هم باید در نظر داشت که وقتی فقر فرهنگی وجود دارد، جامعه یک نوع تبعیض در خود دارد.این استاد دانشگاه ادامه داد: امروز در جامعه ما چقدر پتانسیل افراد از نظر هنری و علمی و ... به هدر می‌رود چرا که بستر فراهم نیست، به عنوان نمونه در کنار پایتخت کشورمان شهرهایی فاقد موزه هستند که اینها همه فقر فرهنگی می‌آورد، شهری مانند شهریار یک میلیون و 200 هزار نفر جمعیت دارد، اما یک موزه ندارد.منصورزاده خاطرنشان کرد: شهرهایی در آلمان دیدم که 100 هزار جمعیت نداشت اما تعداد موزه‌های آن شهرها بیش از 20 موزه فعال است و در مقابل آن شهرهای میلیونی ما فاقد موزه هستند و این موضوع موجب فقر فرهنگی و تبعیض در رشد فرهنگی و اقتصادی مناطق محروم از موزه‌ها هستند.

وی یادآور شد: موضوع دیگر این است یک سری استعدادهای نهفته هنری در افراد است که اگر یک موزه هنری وجود داشته باشد این افراد می‌توانند هر کدام یک «بهزاد» باشند اما متأسفانه جامعه از این ظرفیت محروم است چرا که موزه است که این استعدادها را شکوفا می‌کند و جرقه در ذهن می‌زند و خلاقیت‌ها را شکوفا می‌کند.

علل رکود و راه‌های رهایی از وابستگی مالی موزه‌ها

در میزگرد تسنیم با موضوع اداره هیئت امنایی موزه‌ها عنوان شد/۲

موزه‌ها آه در بساط ندارند/علل رکود و راه‌های رهایی از وابستگی مالی موزه‌ها

خبرگزاری تسنیم: برخی کارشناسان معتقدند در ایران بسیاری از مسئولان فکر می‌کنند که باید از موزه‌ها در آمد داشته باشند، در حالی که آه در بساط موزه‌ها نیست و این توقع بیجایی است.

به گزارش خبرنگار اجتماعی خبرگزاری تسنیم، تحقیقات انجام‌شده در دانشگاه های معتبر جهانی نشان می دهد که تنها 10 درصد از آموزش‌هایی که افراد در دانشگاه ها و مدارس می‌آموزند در ذهن آنها باقی می‌ماند و مابقی آموزش‌ها که 90 درصد آنها را تشکیل می‌دهد، از طریق آموزش‌های غیرمستقیم صورت می‌گیرد، این گزارش که به نوعی برخلاف برداشت عمومی مردم است به نوعی نشان‌دهنده اهمیت آموزش‌های غیرمستقیم است که متأسفانه در کشورمان کمتر به آن پرداخته می‌شود.

بسیاری از کارشناسان معتقدند یکی از راه‌های آموزش غیر مستقیم که می‌تواند علمِ ذهنی را در وجود یک دانش‌آموز یا دانشجو به مهارت تبدیل کند موزه‌ها هستند که البته از پتانسیل بالایی برای انتقال تجربی مفاهیم ذهنی هم برخوردارند، تصور کنید دانش آموزانی را که در کلاس علوم فقط نوشته‌ها یا تصاویری‌ از تکامل زندگی یک دوزیست مانند قورباغه را می‌بینند و دانش‌آموزانی دیگر علاوه بر آن، به یک موزه زیست‌شناسی مراجعه می‌کنند و به طور عینی تکامل این موجود را مورد بررسی قرار می‌دهند. معلوم است که تفاوت یادگیری از زمین تا آسمان است.

این فقط بخشی از کارکرد مورد غفلت‌واقع‌شده موزه‌هاست؛ کارکارهای دیگر موزه‌ها از جمله تولید علم و مکانی برای آموزش اجتماعی مردم و حتی مکانی برای بازدید آخر هفته‌های مردم به علت تنوع موجود در موزه‌ها و تغییر هفتگی گالری‌های آنها، همگی از کارکردهایی است که بسیاری از موزه های ایران به چشم خود ندیده‌اند و البته در این میان مدیریتی هم اعمال نشده است.

برای بررسی هر چه بیشتر این موضوع که علت عقب‌ماندگی های ایران در زمینه موزه‌داری در مقایسه با دنیا چه بوده است و چه راهکارهایی در این حوزه پیشنهاد می‌شود قسمت دوم میزگرد، با حضور دکتر یوسف منصورزاده، دارای مدرک دکتری موزه‌داری و استاد دانشگاه و مهران نوروزی، کارشناس موزه‌داری که درخبرگزاری تسنیم برگزار شد را در زیر می‌خوانید.

*تسنیم: به نظر شما چرا موزه‌های ایران وارد حوزه‌های جدید که موزه‌های دنیا از آنها استفاده کرده‌اند نشده‌اند و کارکردهای این موزه‌ها هنوز در حد مکانی برای بازدید است؟

*منصورزاده: ببینید! از طرفی باید بتوانیم موزه‌ها را احیا کنیم و از طرف دیگر موزه‌ها باید ارتباطاتشان را قوی کنند و این موزه‌ها هستند که باید خودشان را عرضه کنند و با مدارس و دانشگاه‌ها لینک شوند. البته یکی از مواردی که باید به آن توجه داشت این است که باید در این حوزه، هزینه هم بشود، نباید نگاه به موزه صرفاً اقتصادی باشد، به عنوان نمونه، الان بازدید از موزه بریتانیا که یکی از 10 موزه برتر دنیاست، رایگان است و به نوعی بازدید از تمام موزه‌های دولتی انگلیس رایگان است، چون واقعاً می‌خواهند هزینه کنند و جای دیگری از آن برداشت کنند.

*تسنیم: اما در ایران بازدید از موزه‌ها به جزء روزهای خاص و موارد خاص رایگان نیست.

*منصورزاده: بله، متأسفانه در ایران بسیاری از مسئولان فکر می‌کنند باید از موزه‌ها در آمد داشته باشند، در حالی که باید هزینه کرد، در کشورهای دیگر که برای بازدید از موزه‌ها هزینه می‌گیرند، حتی 30 درصد پول بلیط را هم نمی‌گیرند بلکه دولت‌ها کمک می‌کنند، چرا که برای فرهنگ باید هزینه کرد، نه اینکه از یک مرکز فرهنگی انتظار درآمد داشت، در حال حاضر معیار رشد فرهنگی در دنیا موزه‌ها هستند و تعداد موزه‌ها و بازدیدکنندگان آنها یکی از معیارهای رشد فرهنگی یک کشور محسوب می‌شوند، همچنین موزه‌ها تنها نهادی هستند که می‌توانند در ارتقای فرهنگ عمومی جامعه نقش مهمی داشته باشند. البته در حال حاضر در کشور ما بخشی مهمی از این نقش را مراکز مذهبی و مساجد بر دوش دارند اما این مراکز به تنهایی نمی‌توانند رشد اخلاقی و فرهنگی مردم را جوابگو باشند.

امروز موزه‌ها در متن زندگی مردم آمده‌اند، در کشورهای اروپایی وقتی خانواده‌ها از هم سوال می‌کنند که آخر هفته برای تفریح کجا برویم؟ همه نمی‌گویند برویم شمال، در اروپا، آخر هفته، این موزه‌ها هستند که مکان تفریح خانواده‌ها محسوب می‌شوند علت آن هم این است که موزه‌ها هم هر هفته برای مردم برنامه‌های جدیدی دارند و گالری‌ها، تکراری نیست و برنامه‌های ویژه برای همه مخاطبان به ویژه برای بازنشسته‌ها دارد.امروزه موزه‌های اروپا مملو از بازنشسته‌ها است که زندگی خود را آنجا می‌گذرانند و نیازهای معنوی خود را تامین می‌کنند، نیاز انسان امروز نیازهای معنوی دوقرن گذشته نیست امروز بخش اعظم نیازهای معنوی را موزه‌ها تامین می‌کنند.

*تسنیم: به نظر شما علل عقب‌ماندگی موزه‌های ایران نسبت به موزه‌های کشورهای دیگر چیست؟

*نوروزی: تاریخ نشان می‌دهد بعد از گشایش اولین موزه‌ها در ایران در دهه‌های 10، 20 ، و 30، ایران خیلی جدا از زنجیره‌های موزه و موزه‌داری نبوده است، موزه‌هایی مانند موزه ملی ایران باستان و فرش و هنرهای باستان در دوران پهلوی اول و دوم طراحی شد و نشان می‌دهد علم موزه‌داری ایران همپای اروپا حرکت می‌کند؛ حتی در برخی موراد مانند موزه ملی ایران باستان الگویی برای ساخت موزه‌های کشورهای همسایه از نظر معماری تا 10 سال بوده است، یعنی موزه‌داری ایران به نوعی سردمدار منطقه است، اما بعد از آن، در دهه 60، بعد از انقلاب و در دوران پدیده شوم جنگ تحمیلی موزه‌درای ایران تعطیل و این زنجیره گسسته شد و طبیعی هم هست و فقط مخصوص ایران هم نبوده است، چرا که زمانی که جنگ جهانی دوم اتفاق افتاد در اروپا که موزه‌ها بسته شدند و مجموعه‌ها به زیرزمین‌ها رفتند، اصلاً آمریکا که امروز سردمدار موزه و موزه‌داری در دنیاست به نوعی از وضعیت جنگ جهانی دوم سوءاستفاده کرد چرا که موزه‌های اروپا هزینه نداشتند که مجموعه‌های خود را نگهداری کنند لذا امریکا آنها را به قیمت ناچیز خریداری کرد و مرکز موزه‌داری از پاریس به واشنگتن منتقل شد. موزه‌های ما هم در زمان جنگ تحمیلی رکود یافت و مجموعه‌ها به زیرزمین‌ها منتقل شدند چرا که بودجه کشور در زمان جنگ نمی‌تواند صرف نمایش موزه‌ها شود بعد از آن هم دو دهه در دوران بازسازی و تاثیرات ثانویه پدیده جنگ گذشت.

اخیرا‌ طی دهه گذشته حرکت‌هایی در راستای احیای بدنه موزه و موزه‌داری در کشور در حال اتفاق‌افتادن است که یکی از آنها پرورش نیروهای متخصص است، یعنی رشته موزه‌داری به عنوان یک تخصص در نظر گرفته شده است و در این راستا سفیرانی پیدا شدند که از خارج از کشور علم موزه‌داری را با رویکردهای نوین آموختند و آن را در ایران تشریح و ایرانیزه کردند و اینها حرکاتی است که دست به دست هم می‌دهد تا اتفاقات خوبی در این حوزه شاهد باشیم؛ اما راه نرفته بسیار زیاد و زمان بسیار کم است. در کنار این دو، مقولات دیگری هم هست که سرعت حرکت را در پیشبرد موزه‌ها کم می کند و یکی از این موارد، ضعف مدیریت است امروزه یکی از عمده‌ترین مسائلی که موجب شده موزه‌ها در جا بزند مدیریت است موزه‌ای که از 8 سال پیش تا کنون حتی یک اثر هم در آن جابجا نشده است چه برسد به فعالیت جدید اصلاً نمی‌توان از مردم انتظار داشت که 5شنبه و جمعه خود را در موزه‌ها سر کنند.

*تسنیم:‌ به نظر شما اشکال از مردم است که به موزه‌ها نمی‌روند یا مشکل از طرف موزه‌هاست که نتوانستند پذیرای مردم باشند؟

*نوروزی: ببینید! اصطلاحی به نام موزه‌پذیرکردن وجود دارد که در آن ضعیف هستیم، بر اساس آن باید موزه‌پذیر کنیم، یکی جامعه را، یعنی به مردم بقبولانیم که موزه می‌تواند پایگاهی برای اشاعه فرهنگ و تمدن و آموزش عینی علم‌ باشد و دیگری خودِ موزه‌ها را آماده کنیم که بتوانند پذیرای مردم باشند، یکی موزه‌پذیرکردن اجتماع و دیگری مردم‌پذیرکردن موزه‌ها که هر دوی آنها باید اتفاق بیافتد و بحث اصلی ما به عنوان کارشناسان موزه، موضوعات داخل موزه است که موزه‌ را چگونه مدیریت کنیم تا بتواند مخاطب‌پذیر باشد.

در حال حاضر مردم ما منتظر نیستند که موزه‌ها برای آنها کاری کنند و آنها برای تفریح خیلی گزینه دارند؛ شهربازی و سینما و مسافرت و تفریح‌های دیگر که مردم از آنها استفاده می‌کنند. این موزه‌ها هستند که باید قدم اول را بردارند خودشان را آماده کنند و ظرفیت‌هایشان را ارتقا دهند تا بتوانند پذیرای مردم باشند، از اینجا می‌توان وارد مدیریت موزه‌ها به عنوان یک ضعف عمده باشیم.

*تسنیم: رویکرهای جدید موزه‌داری در مدیریت موزه‌های دنیا چیست و به نظر شما رویکرد اداره هیئت امنایی موزه‌ها در بین سایر رویکردهای موزه‌داری در دنیا چه جایگاهی دارد؟

*منصورزاده: ببینید! موزه‌های امروز به این نتیجه رسیده‌اند که به عنوان یک نهاد فرهنگی باید در مدیریت‌ها ضمن داشتن استانداردهای لازم، استقلال هم داشته باشند، فرهنگ موضوعی ظریف است و لازمه آن استقلال و آزادی است و اگر غیر از آن باشد فرهنگ، ابزاری برای نهادها و مدیریت‌ها می‌شود و ممکن است در جهت دیگری از آن استفاده شود، برای اینکه موزه بتواند رسالت خود را به خوبی انجام دهد باید استقلال تصمیم‌گیری را داشته باشد و مدیر موزه باید بتواند مستقل فکر کند و بتواند موزه را در راستای اساسنامه‌ای که برای آن تدوین شده است پیش ببرد، اما متأسفانه شاهدیم هر وقت مدیران ارشد تغییر می‌کنند، سیاست همه مدیران موزه‌ها عوض می‌شود، یعنی رویکرد موزه‌ها مطابق میل مدیران ارشد است، این نباید باشد و موزه باید استقلال داشته باشد.

به نظرم اداره هیئت امنایی برای موزه‌های بزرگ باید وجود داشته باشد چرا که این موضوع چند حسن دارد؛ یکی اینکه با این وجود، نهادهای مختلف در اداره موزه نقش دارند مثلاً شهرداری که بودجه و  قدرت اجرایی دارد و البته نیازهایی هم برای اداره شهر دارد لذا در اداره موزه سهیم می‌شود، ارگان‌های فرهنگی و ارگان‌های مرتبط با موضوع موزه نیز همینطور، از طرفی این ارگان‌ها از نظر علمی، اجرایی و مالی هم می‌توانند موزه را حمایت کنند، چون هر کدام ذی‌نفع هستند، لذا وقتی این افراد، رئیس موزه را انتخاب می‌کنند، از وی حمایت می‌کنند و رئیس موزه هم تحت تاثیر مدیریت‌های دیگر نیست و تابع هیئت امناست و هیئت امنا هم بر ساختار موزه و چارت آن نظارت و تعقیب می‌کند.

*تسنیم:‌ اما به نظر می‌رسد موزه‌های ما از این استقلال و آزادی برخوردار نیستند، شاید یکی از مهمترین دلایل این امر هم وابستگی مالی باشد.

*منصورزاده: بله، متأسفانه موزه‌های ما عمدتاً مشکل مالی دارند و طبیعتاً شهرداری و ارگان‌های دیگر دستشان در این زمینه باز است، مسأله دیگر این است که الان جوامع اروپایی به این سمت رفتند که موزه‌ها بتوانند خودگردان شوند چرا که اگر موزه‌ها به هرجا وابسته شوند باید سیاست‌های آنجا را اعمال کنند، لذا موزه‌ها باید از نظر مالی هم مستقل شوند، حتی وقتی هیئت امنایی هم می‌شوند باید هیئت‌های امنا موزه‌ها را از نظر مالی مستقل کنند و برای‌شان ردیف مالی داشته باشند البته نه با وابستگی.

امروز موزه‌های دنیا راه‌هایی برای اداره خود پیدا کرده‌اند یکی از مجراهای آن، خودِ مردم هستند که بسیار مهم است که بتوانیم مردم را در اداره موزه درگیر کنیم و به آن مشارکت مردمی می‌گویند، مانند مساجد که در گذشته مردم مشارکت داشتند، البته متأسفانه مساجد، امروز از دست مردم هم فاصله گرفتند و دولت مساجد را حمایت می‌کند که به نظرم این اشتباه است، قبلاً چرا مساجد نقش قوی داشتند، چون مشارکت مردمی قوی بود لذا هر چه از نظر اقتصادی نقش مردم فاصله گرفته می‌شود،، نقش آنها هم در اداره کمرنگ می‌شود.

امروزه سعی می‌کنند که مردم و سازمان‌های مردم‌نهاد را ترغیب می‌کنند تا در اداره موزه‌ها وارد شوند، اصلاً موزه‌داران، شرکت‌های سرمایه‌ای را تشویق می‌کنند که وارد این کارها شوند و از آن طرف هم دولت از این شرکت‌ها حمایت می‌کند، مثل اینکه مالیات آنها را تخفیف می‌دهد، این است که موزه‌ها می‌توانند از این طریق خود را مستقل کنند و درآمدهای‌شان را تامین کنند، این پتانسیل در جامعه ما هست فقط هدایت می‌خواهد، مردم ما آماده‌اند که اگر احساس کنند کار خیر هست کمک کنند، لذا طرح مسأله خیلی مهم است که اینگونه عنوان شود که کمک به ارتقای موزه‌ها  کارِ خیر است اما مردم فکر می‌کنند فقط ساخت مدرسه و مسجد کار خیر  است، در حالی که این هم کار خیر است، تجهیز یک کتابخانه هم کار خیر است، البته موزه‌ها هم باید تشریح ضرورت فعالیت موزه‌ها و اهمیت آن را برای نسل‌های آینده داشته باشند که ندارند. موزه‌ها می‌توانند از این حوزه درآمد سرشاری داشته باشند.

*تسنیم:‌ موزه‌ها برای جذب مردم باید چه فعالیت‌هایی داشته باشند؟

*منصورزاده: ببینید! مردم وقتی مشارکت کنند، حضور هم پیدا می‌کنند، موزه‌ها می‌توانند در طول سال، مرتب، همایش و سخنرانی و فیلم و نمایش خوب بگذارند و گالری‌های جدیدی در قالب کارگاه‌های آموزشی و نمایشگاه‌های موقت و دروه‌های آموزشی برای همه زمینه‌ها و همه دوره‌های سنی برگزار کنند، همچنین موزه‌ها می‌توانند برای همه سنین برنامه داشته باشند.

مخاطب موزه‌ها همه سنین هستند و می‌توانند برای آنها برنامه ایجاد کنند؛ امروزه مسأله پرکردن اوقات فراغت بسیار مهم است که مسأله جدیدی هم هست، اینکه پرنکردن این اوقات امراض مختلف روانی گریبانگیر را نصیب مردم می‌کند و موزه‌ها می‌توانند نقش زیادی در پرکردن اوقات فراغت داشته باشند و این پرکردن اوقات فراغت به کمک موزه‌ها می‌تواند همراه با ارتقای فرهنگ جامعه و تولید علم و مهارت باشد که اینها همه منوط به توسعه موزه‌هاست.

http://www.tasnimnews.com/Home/Single/208539

ادامه دارد.........

 

 

بازدید از موزه‌ها برای پژوهشگران رایگان و دانشجویان نیم‌بها شد

مدیرکل موزه‌ها خبر داد : بازدید از موزه‌ها برای پژوهشگران رایگان و دانشجویان نیم‌بها

مدیرکل موزه‌ها و اموال منقول فرهنگی-تاریخی گفت: براساس بخشنامه‌ای که این اداره کل تهیه کرده است، بازدید از موزه‌ها، کاخ موزه‌ها و اماکن فرهنگی، تاریخی تحت پوشش سازمان برای محققان و پژوهشگران با ارایه تاییدیه از مراکز تحقیقاتی و علمی مربوطه رایگان است.

محمدرضا کارگر ضمن اعلام این خبر افزود: ایجاد زمینه مناسب برای بازدید اقشار مختلف مردم و نهادینه کردن فرهنگ بازدید از موزه‌ها و اماکن فرهنگی، تاریخی و با توجه به مصوبه هیات دولت تمامی موزه‌ها، کاخ موزه‌ها و اماکن فرهنگی-تاریخی موظف به انجام مفاد این بخشنامه هستند.

کارگر ادامه داد: پژوهشگران و محققان با ارایه تاییدیه از مراکز علمی و تحقیقاتی مربوط، مدعوین و میهمانان رسمی دولت با ارایه دعوت نامه مربوط، اشخاصی که به منظور انجام فرایض و آیین های دینی در ساعات مقرر وارد مساجد و اماکن متبرکه می‌شوند، تمامی دانش‌آموزان و دانشجویان در ایام دهه مبارک فجر با ارایه کارت شناسایی یا معرفی نامه، کارکنان سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری و کلیه بازنشستگان به همراه سه نفر از اعضای خانواده آنها با ارایه کارت شناسایی و یا کارت منزلت، از پرداخت ورودیه برای بازدید از موزه‌ها و اماکن فرهنگی-تاریخی تحت پوشش سازمان معاف هستند.

مدیرکل موزه‌ها همچنین از معافیت دانش‌آموزان به همراه معلمان و سرپرستان آنها با ارایه معرفی نامه خبر داد و اظهار داشت: افراد تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی(ره) و سازمان بهزیستی کشور، آزادگان، جانبازان، خانواده‌های شهدا و بسیجیان با ارایه معرفی نامه از مراجع ذیربط می توانند با تهیه بلیط نیم بها از موزه ها بازدید کنند.

وی یادآور شد: بر اساس این بخشنامه تمامی موارد قبلی که مشمول معافیت از پرداخت ورودیه و یا پرداخت نیم بها برای بازدید از موزه ها می شدند لغو می شود.

http://www.ichto.ir/Default.aspx?tabid=66&articleType=ArticleView&articleId=7519

انتشار کتاب "راهکارهای بازدید معلولین از موزه ها"

از سوی کارشناسان اداره کل موزه های سازمان میراث فرهنگی انجام شد:

ترجمه و انتشار کتاب "راهکارهای بازدید معلولین از موزه ها"

کتاب "راهکارهای بازدید معلولین از موزه ها" از سوی کارشناسان دفتر فنی اداره کل موزه های سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری ترجمه و منتشر شده است.

به گزارش مرکز روابط عمومی و اطلاع رسانی سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، در این کتاب راه کارهای بازدید معلولان از موزه ها در سه سرفصل مهم ترجمه و منتشر شده است.

کتاب "راهکارهای بازدید معلولین از موزه ها " در 92 صفحه و در 2 هزار نسخه انتشار یافته است.

این کتاب در بخش های مختلف به تبیین راهکارهای بازدید معلولان از موزه ها پرداخته بازدید معلولان از موزه ها پرداخته است.

این کتاب اکنون برای استفاده معلولان آماده است و معلولان با مطالعه این کتاب می توانند راه کارهای بازدید از موزه ها را آموزش ببینند.

http://www.chtn.ir/Default.aspx?tabid=84&articleType=ArticleView&articleId=88115

سرمایه‌گذاری ۴۰۰ میلیون دلاری غرب برای راه‌اندازی موزه‌ها/تحول کنونی موزه‌های اروپا حاصل تلاش ایرانی

در میزگرد تسنیم با موضوع اداره هیئت امنایی موزه‌ها عنوان شد/۱

سرمایه‌گذاری ۴۰۰ میلیون دلاری غرب برای راه‌اندازی موزه‌ها/تحول کنونی موزه‌های اروپا حاصل تلاش ایرانیان است

خبرگزاری تسنیم: برخی کارشناسان معتقدند که موزه‌ها به علت داشتن نقش آموزشی سرمایه‌گذاران غربی را مجبور کرده است به جای اینکه ۲۰۰ میلیون دلار هزینه کند یک شبکه تلویزیونی راه بیندازند دو برابر این را هزینه کنند تا یک موزه راه بیندازند.

به گزارش خبرنگار اجتماعی خبرگزاری تسنیم،‌ یکی از دغدغه‌های هر کشوری، آموزش و انتقال فرهنگ و تاریخ خود و ثبت و حفظ حافظه تاریخی مردمان خود است که هرچه به بیشتر آن بپردازد، هویت فردی و اجتماعی تک تک افراد آن جامعه، بیشتر تثبیت می‌شود و کار به جایی می‌رسد هر فرد جامعه به بودن در آن جامعه احساس افتخار می‌کند.

اگر از تاریخ‌سازی برخی کشورها برای اثبات دروغین خود بگذریم، یکی از حوزه‌هایی که می‌تواند در انتقال این مفاهیم موثر باشد موزه‌ها هستند که متأسفانه گرد غفلت مسئولان و عدم توجه آنان را در این حوزه بر شانه موزه‌ها مشاهده می‌کنیم که باید هرچه سریعتر گردوغبار آنها را بزداییم.

بایک نگاه سطحی درمی‌یابیم که موزه‌ها در ایران بیشتر به عنوان مکانی برای بازدید عناصر و اشیای تاریخی هستند که عدم تنوع و کارکرد دیگری به جزء بازدید در این مکان و عدم برنامه‌ریزی برای تحول در این زمینه، موجب رکود در بازدید موزه‌ها شده است و شاید نتوان تقصیر کم‌بازدیدبودن موزه ها را برگردن مردم انداخت این درحالی است که برخی از موزه‌های امریکا سالانه 2 میلیون نفر بازدید دارند و این نشان از اهمیت موزه‌ها در جوامع غربی دارد.

یکی از راهکارهایی که مسئولان امر برای این حوزه پیشنهاد کرده‌اند تا شاید بتوان موتور خاموش موزه‌ را استارت زد موضوع اداره موزه‌ها به صورت هیئت امنایی است که برای بررسی این موضوع میزگردی با حضور دکتر یوسف منصورزاده، دارای مدرک دکتری موزه‌داری و استاد دانشگاه و مهران نوروزی، کارشناس موزه‌داری در خبرگزاری تسنیم برگزار کردیم که قسمت ابتدایی این میزگرد را در زیر می‌خوانید.

*تسنیم: در ابتدا لطفا در باره نقش و کارکرد موزه‌ها در جامعه توضیح دهید. آیا موزه‌ها طبق آنچه در جامعه رایج است فقط این نقش را دارند که گروهی برای گذران اوقات فراغت خود با بازدید از آن بپردازند؟ به عبارتی موزه‌ها فقط نقش ویترین اشیای تاریخی‌ را دارند؟

*منصورزاده: ببینید! موزه‌ها پدیده‌های جدیدی هستند که محصول رُنسانس اروپا محسوب می‌شوند، به طوری که این موزه‌ها بودند که اروپا را با دنیای جدید آشنا و یک نوع تجدید حیات فکری برای اروپا ایجاد کردند و اروپا در سایه این موزه‌ها بود که توانست یک نوع پیوند بین یونان باستان و عصر طلایی ایجاد کند، لذا طبیعتا موزه‌ها کارشان تنها به گذشته نیست، بلکه پتانسیلی محسوب می‌شوند که می‌توان بر اساس آن با تکیه بر گذشته، یک برنامه‌ریزی برای یک آینده مطلوب انجام داد، بنابراین عامل اصلی تحولات اروپا و موتور محرک آن، موزه‌ها بودند.

موزه‌ها در دوره رنسانس محل تجمع روشنفکران بود و وقتی به مجموعه‌دارهای آن زمان توجه می‌کنیم، متوجه می‌شویم که اولین مجموعه‌دارها افرادی بودند که صاحبان فکر و اندیشه محسوب می‌شدند، برخلاف آن چیزی که ما تصور می‌کنیم که مجموعه‌داری، جمع‌آوری عتیقه‌جات است لذا به واقع یک نگاه جدیدی برای شیوه کسب علم و دانش محسوب می‌شد که نه مبتنی بر گفته‌ها و شنیده‌ها و آن هم ضعیف، بلکه مبتنی بر موارد ملموس و کاوش‌های علمی بودند که بر اساس آنها، دانشمندان آن دوره در نظر داشتند که علمی را پایه‌گذاری کنند که مبتنی بر مشاهده باشد؛ لذا اروپایی که 10 قرن در قرون وسطی در ذهنیت‌گرایی غوطه‌ور بودند، خودشان را آزاد کردند و به عینیت‌گرایی رسیدند و موزه‌ها آنها را به این سطح رساندند و علم به صورت ملموس و محسوس و قابل مشاهده درآمد و طبقه‌بندی شد.

در همین راستا گیاه‌شناسی، جانورشناسی، تاریخ، هنر و حتی مردم‌شناسی در موزه‌ها به شکل عینیت و واقعیت درآمد و همه تلاش می‌کردند که دانشی را کسب کنند که دیگر در اسطوره‌ها و ذهن‌ها به دنبال آن نباشند بلکه عینی باشد. تاریخ هم همینگونه بود که خودش را از اسطوره‌ها جدا کرد و برای همین اشیای تاریخی و اسناد و کتیبه‌ها را به عنوان تاریخ طبقه‌بندی کردند و دانشی مبتنی بر اشیا و کشفیات، نه گفته‌ها و شنیده‌هایی که عمدتا بی‌پایه و اساس بودند شد، تاریخی که قبل از آن با اسطوره یکی بود.

تسنیم: به عبارتی تحول موجود اروپا که بر پایه علوم تجربی است یکی از کارکردهای موزه‌ها بود؟

*منصورزاده: دقیقاً! این اتفاقات افتاد و موزه‌ها در همه زمینه‌ها، علوم را عینی کردند و این عینیت‌گرایی بود که این تمدن جدید را ایجاد کرد و بعد جامعه را به انقلاب صنعتی رساند. اگر موزه‌ها نبودند دانش و نگرش هم نبود و این تحولات هم نبود، لذا نقش تاریخی موزه مشخص است. آنچه به ما رسیده است آن نیست که باید می‌رسید، بلکه ما کپی‌برداری کرده‌ایم، یعنی موزه‌، مرکز پژوهش و علم مبتنی بر مشاهده و تحقیق و همراه با تجربه و مهارت است و فقط دانشی نیست که فقط مدرک بیاورد و یکسری گفته‌های گذشتگان را تکرار کند، در حالی که تا پایان قرون وسطی علم تکرار سخن گذشتگان بود.

*تسنیم: به نظر می‌رسد که نقش متفکرین اسلامی هم در این بین نقش پررنگی بود و به عبارتی اروپا این نگاه را وام‌دار این متفکران است.

*منصورزاده: همینطور است! متاسفانه باید بگویم که این نگرش از تمدن اسلامی وارد دنیای اروپا شد و متفکرین اسلامی ما همین کار را کردند، اما به موزه نیانجامید، یعنی موزه‌ای که باید فکر و اندیشه را در حافظه تاریخی ثبت می‌کرد و به نسل‌های بعد انتقال می‌داد انجام نشد و قرن‌های سوم و چهارم و پنجم رنسانس اسلامی ایجاد شد که با آمدن مغول‌ها تمام می‌شود، چرا که اینها در حافظه تاریخی نمی‌ماند و این نگرش نبود که اینها باید طبقه‌بندی شود. دانشمندان اسلامی کارهای میدانی زیادی کردند و علم را در کتابخانه خلاصه نمی‌کردند، بلکه وارد میدان عمل شدند مثل رازی ، بیرونی و خوارزمی که تئوریسین‌های بزرگ اسلامی بودند و البته جالب است بدانید که این هم درس‌های قرآن بود، چرا که هرگاه به قرآن مراجعه می‌کنیم ما را به مشاهده دعوت می‌کند. "آیا شما به شتر نگاه نمی‌کنید که چگونه خلق شد؟" یا "آسمان را نظر نمی‌کنید؟" یا اینکه "در زمین سیر کنید"؛ نمی‌گوید در کتابخانه بنشینید یا گوش کنید بلکه می‌گوید مطالعه کنید و پژوهش کنید، ببینید خلقت چگونه شکل گرفت. کتابخانه عملاً نمی‌تواند به طور کلی به این موضوع کمک کند و حرکت بیافریند و فرضیه شکل دهد، بلکه آن چیزی که قرآن به آن توجه کرد و دانشمندان اسلامی به آن عمل کردند و رنسانسی که در یونان عقیم مانده بود را ادامه دادند، نمونه این کار، بیرونی‌ها و ابوعلی‌سیناها بودند و  ین موضوع به اروپا منتقل شد.راجر بیکو می‌گوید "من شاگرد ابن‌ رشد بودم و افتخار می‌کنم که یاد گرفتم همه چیزها را باید مبتنی بر مشاهده یاد گرفت".

*تسنیم:‌ پس چرا نتوانستیم ادامه دهیم و ما از این ظرفیت بالا،‌تحول حال حاضر اروپا را در کشورمان ایجاد کنیم؟

*منصورزاده: تمدن اسلامی اینها را خوب یاد گرفت، اما چون زمینه تاریخی در شرق برای شکل‌گیری موزه و عینیت‌گرایی وجود نداشت، نتوانستیم وارد موزه شویم در حالی که در اروپا این پتانسیل وجود داشت و اروپایی‌ها آن را احیا کردند و به انقلاب صنعتی کشاندند لذا نقش موزه‌ها کاملا آموزشی است. ارسطو که از دانشمندان بزرگ یونان است در مدرسه آتن  یک مجموعه‌ای در زمینه جانورشناسی گردآوری کرد که این مجموعه سیستم جانورشناسی را تا 2 قرن پیش در دانشگاه‌ها تدریس می‌داد. این موزه‌های اولین موزه‌هایی بودند که کاملا علمی بودند و در راستای تولید علم و اندیشه بود. بعد از رنسانس هم همینگونه شد و افرادی مجموعه‌هایی جمع کردند که بر اساس آن کتاب نوشتند و تدریس کردند. وقتی به قرن نوزدهم می‌رسیم توسعه دانشگاه‌ها نقش آموزشی موزه‌ها را ضعیف کرد اما در قرن بیستم پی بردند که موزه‌ها باید باشند و دانشگاه‌ها نمی‌توانند پاسخگوی نیازهای علمی باشند چون نمی‌توانند تئوری‌پردازی کنند و نقش موزه‌های تقویت شد و بعد از شکل‌گیری ایکوم هدف موزه‌ها فقط آموزش تعریف شد، یعنی اگر واژه لذت‌بردن آمده است آموزش توأم با تفریح است.

تسنیم: شاهدیم که در اروپا هزینه‌های زیادی برای راه‌اندازی موزه‌های جدید می‌شود، این موضوع چه توجیه علمی دارد؟

*منصورزاده: درست است! اروپا به نقش موزه‌ها پی برد لذا هزینه‌های گزافی که برای موزه‌ها می‌شود بهره‌برداری بالایی برای آنها دارد چرا که در زمینه آموزش و تولید علم و کسب تجربه و ایجاد مهارت برای دانش‌آموختگان خود از موزه‌ها استفاده بالایی می‌برد. بعد از جنگ جهانی دوم 2 مرکز آموزش رسمی ایجاد شد یکی به صورت مستقیم که دانشگاه‌ها بودند و مراکز غیررسمی که موزه‌ها بودند. به این نتیجه رسیدند که آموزش رسمی نمی‌توند جوابگوی همه نیازها باشد چرا که بیشتر جنبه ذهنی دارد در حالی که در آموزش غیرمستقیم، مهارت، آموخته و تجربه اندوخته می‌شود و اینجاست که موزه‌ها به کارگاه‌های آموزشی تبدیل شده است. در قرن بیست‌ویکم که کشورهای انگلیس و آمریکا که پیشتاز این حرکت هستند موزه‌ها را با مراکز آموزش رسمی یعنی آموزش و پرورش و دانشگاه هماهنگ کرده‌اند که البته کار سنگینی است و بخش اعظم آموزش‌ها به جای آموزش و پرورش و دانشگاه در موزه انجام می‌شود. موزه‌ها خودشان را برای ورود دانش‌آموزان و دانشجویان آماده کردند، برای دروس علوم، تاریخ و ... .

از طرف دیگر آنها با آموزش‌های مختلف به این نتیجه رسیدند که دانشگاه‌ها با بهترین شیوه تدریس بالاترین قدرت یادگیری 10 درصدی دارد و فراموش می‌شود اما به این نتیجه رسیدند که وقتی در موزه‌ها یک گالری مربوط به زیست‌شناسی را در کنار معلم می‌بیند و مرور می‌شود، 90 درصد قدرت یادگیری دارد، جامعه غربی به این موضوع رسیده است و امروزه همه موزه‌ها بستری برای آموزش شده‌اند و با دانشگاه و آموزش و پرورش هماهنگ هستند. روابط عمومی موزه در خدمت هماهنگی با مراکز آموزشی است و برای معلم‌ها دوره‌های ضمن خدمت می‌گذارد که چطور در موزه‌ها مطالب را انتقال دهند.

*تسنیم: نقش موزه از نظر شما چگونه است؟

*نوروزی:  اینکه موزه،صرفا کاربردی تاریخی یا علمی دارد اشتباه است. موزه را در قالب یک پدیده چندبعدی باید نگاه کرد، به طوری که به عنوان مثال مانند یک رسانه می‌ماند، در رسانه، گزینه فرهنگی، اجتماعی و... داریم و موزه هم همینگونه است و در زمینه‌های مختلف فرهنگی، سیاسی و اجتماعی نقش ایفا می‌کند. به عنوان مثال یهود از عنصر موزه سوءاستفاده می‌کنند، لذا موزه امروز بیش از هر چیز یک رسانه است؛ رسانه‌ای که با سایر رسانه‌ها متفاوت است. مثلا رادیو به نوعی در بین رسانه‌ها منحصر به فرد است از این جهت که وقتی تلویزیون نگاه می‌کنند یا روزنامه می‌خوانند برای این که مطلب را بفهمند باید به آن نگاه کنند اما رادیو تنها رسانه‌ای است که نیاز به نگاه‌کردن ندارد. موزه هم منحصر به فرد است از این جهت که تنها رسانه‌ای است که نمی‌توان در آن سانسورینگ اعمال کرد و به طور مستقیم ارتباط بین مخاطب و اثر حامل خبر را می‌توان دید. مثلا هر خبرگزاری با یک بک‌گراند ذهنی یک خبر را نقل می‌کند. همین خبر را ممکن است رسانه‌ای دیگر به گونه‌ای دیگر مطرح کند.

موزه جایی است که مخاطب مستقیم مقابل اثر می‌ایستد و برداشت خاص خود را از آن پدیده درمی‌یابد و هیچ جا در هیچ رسانه دیگر چنین موضوعی را نداریم. برای همین جامعه‌شناسان روی موزه دست گذاشتند. اتفاقا موزه زمانی مورد استفاده قرار می‌گیرد که تلویزیون، اینترنت و سایر رسانه‌های اجتماعی کم می‌آورند.

معضلی مانند طلاق، بیکاری و فقر موضوعاتی هستند که امروزه دقیقا اسم موزه‌ها هستند یعنی موزه طلاق، موزه جنگ موضوعاتی که تشریح کردن آن در رسانه‌ها سخت است. این نقش آموزشی نیز در موزه‌ها آنقدر توانمند است به جای اینکه 200 میلیون دلار هزینه کند یک شبکه تلویزیونی راه بیندازند دو برابر این را هزینه می‌کنند تا یک موزه راه بیندازند. در حالی که یک شبکه تلویزیونی می‌تواند در چندین نقطه جهان بازتاب داشته باشد ولی موزه بازه جغرافیایی محدودی دارد اما این پایگاه آنقدر ارزشمند است که نه تنها تعداد آن کم نمی‌شود بلکه هر روز مشاهده می‌کنیم موزه‌های حرفه‌ای‌تر و جذابتر در دنیاراه‌اندازی می‌شوند.

*تسنیم: با توجه به این نقش مهم موزه‌ها در آموزش، چرا ما در موزه‌های کشورمان چنین کاربردی را نمی‌بینیم؟

*منصورزاده: ببینید! متأسفانه با اتفاقات آن زمان سیر تاریخی ما برعکس اروپا شد، یعنی در قرون 4 و 5 به رنسانس علمی رسیدیم و پیشتاز علم بودیم، ولی در همان زمان اروپا در اوج قرون وسطی به سر می‌برد و ذهنیت‌گرایی محض حاکم بود. آنها مدارس و دانشگاه‌های ما را دیدند؛ نظامیه‌ها، دانشگاه‌هایی بودند که روی آنها کم کار شده است و باید بیشتر به آن بپردازیم، دانشگاه هایی بودند که در سطوح بالا در آن درس خوانده می‌شد، حلقه نجوم، تاریخ، طب و ریاضیات و فقه بود و دانشمندان بزرگی را تربیت می‌کردند. حرکتی آغاز شده بود ولی حمله مغول‌ها این حرکت را به هم ریخت. دوره ایلخانی، نظامیه‌ها تعطیل می‌شوند و خانقاه‌ها مثل قارچ رویش می‌یابد و دروس تجربی می‌میرد و عرفان و شعر به جای این نظامیه‌ها می‌نشیند و جریان اصلی حاکمیت ذهنیت‌گرایی بود و به قاجار می‌رسیم، ضعیف‌تر می‌شود لذا اینکه انتظار داشته باشیم موزه به مفهوم واقعی شکل گیرد دور از واقعیت است، از قرن 5 ما وارد قرون وسطی شدیم، در قرن 13 اروپا، تجربه‌گرایی و عینیت‌گرایی را گسترش می‌دهد و در قرن 14 و 15 رنسانس اتفاق می‌افتد، ما از گذشته‌مان فاصله گرفتیم و وارد قرون وسطی شدیم اما آنها پشت سرگذاشتند و ما دودستی این رنسانس و نوع اندیشیدن که قرآن به ما یاد داده بود که به طبیعت بپردازید و اسامی قرآن بقره، انسان، قلم و فیل است نشان می‌دهد که باید به تجربه پرداخت را به اروپا تقدیم کردیم.

ما از آن فاصله گرفتیم و موزه‌های ما امروز با وجود تلاش‌های زیاد که همزمان با دانشگاه تهران موزه ملی را داشتیم، ولی آن تحولاتی که بعد از آن نیاز بود صورت بگیرد با دنیا هماهنگ نشد، قبل از موزه ایران باستان، موزه هنرهای ملی را داریم که هم آثار هنرمند است، هم دوست‌دار هنر و هم خود هنرمند وجود دارد و آنجا هنرمندانی در آن موزه تربیت شدند که خودشان صاحب سبک شدند مثل استاد صنعتی و امامی، اما از وقتی فعالیت موزه کمرنگ شد دیگر آن شخصیت‌های بزرگ را نداریم دیگر و این نشان می‌دهد اگر موزه‌ها فعال باشند تولید علم فعال می‌شود، امروز موزه را مکانی برای تولید علم در نظر می‌گیرند نه مکانی برای بازدید.

الان به موزه تاریخ طبیعی لندن که مراجعه می‌کنیم 70 میلیون اثر جمع شده است، وقتی بپرسید عقرب‌های کاشان چه ویژگی‌هایی دارند آنجا کارشناس و پژوهشگر دارد یعنی در هر زمینه‌ای جدیدترین اطلاعات علمی در باره تاریخ طبیعی باید به آنجا مراجعه کنیم آنجا مرکز پمپاژ علم است، این کارکرد موزه است در حالی که متأسفانه موزه‌ها در جامعه ما نگاه‌ها صرفاً فکر می‌کنند که باستان‌شناسی است چون اولین بار موزه‌ها با این عنوان باستان‌شناسی موزه شکل گرفت در حالی که این تصور در جوامع دیگر فرق می‌کند و در امریکا موزه، موزه‌های هنری است و مردم را عجیب به آنها علاقمند کردند، حتی در قمارخانه‌ها، نمایشگاه‌های هنری بردند و وقتی بررسی کردند دیدند به مراتب از ورزش، موزه‌های هنری بازدیدکننده دارد و بازدیدکننده آنها میلیونی است.

http://www.tasnimnews.com/Home/Single/206690

ادامه دارد.....

گفت‌وگو از مسعود ملکی

مهران نوروزی: ضعف مدیریت؛ متهم ردیف اول درجازدن موزه‌ها

یک کارشناس موزه‌داری در گفت‌وگو با تسنیم مطرح کرد

ضعف مدیریت؛ متهم ردیف اول درجازدن موزه‌ها/خرید اشیای موزه‌های اروپا توسط امریکا

خبرگزاری تسنیم: یک کارشناس موزه‌داری گفت: یکی از مواردی که سرعت حرکت را در پیشبرد موزه‌ها کم می‌کند، ضعف مدیریت است به طوری که امروزه یکی از عمده‌ترین مسائلی که موجب شده موزه‌ها در جا بزند به این موضوع مربوط می‌شود.

مهران نوروزی در گفت‌وگو با خبرنگار اجتماعی خبرگزاری تسنیم، در پاسخ به سوالی مبنی بر روند موزه‌داری کشور در چند سال اخیر با بیان اینکه موزه‌داری ایران به نوعی سردمدار موزه‌ و موزه‌داری در منطقه است اظهار داشت: در دهه 60 به واسطه انقلاب و پدیده شوم جنگ تحمیلی مانند زمان جنگ جهانی دوم در اروپا که موزه‌ها بسته شدند و مجموعه‌ها به زیرزمین‌ها رفتند موزه‌های ایران هم بسته شد.

وی افزود: آمریکا که امروز سردمدار موزه و موزه‌داری در دنیاست به نوعی از وضعیت جنگ جهانی دوم سوءاستفاده کرد چرا که موزه‌ها هزینه نداشتند که مجموعه‌های خود را نگهداری کنند به قیمت ناچیز خریداری کرد و مرکز موزه‌داری از پاریس به واشنگتن منتقل شد.

این کارشناس موزه‌داری با بیان اینکه موزه‌داری ما هم در زمان جنگ تحمیلی رکود یافت و مجموعه‌ها به زیرزمین‌ها منتقل شدند چرا که بودجه کشور در زمان جنگ نمی‌تواند صرف نمایش موزه‌ها شود ادامه داد: اخیرا‌ طی دهه گذشته حرکت‌هایی در راستای اصلاح بدنه موزه و موزه‌داری در کشور در حال اتفاق‌افتادن است که یکی از آنها پرورش نیروهای متخصص است یعنی رشته موزه‌داری به عنوان یک تخصص در نظر گرفته شده است.

وی یادآور شد: در این راستا سفیرانی پیدا شدند که از خارج از کشور علم موزه‌داری را با رویکردهای نوین آموختند و در ایران تشریح و ایرانی کردند و اینها حرکاتی است که دست به دست هم می‌دهد تا اتفاقات خوبی در این حوزه شاهد باشیم اما راه نرفته بسیار زیاد و زمان بسیار کم است.

نوروزی خاطرنشان کرد: در کنار این دو، مقولات دیگری هم هست که سرعت حرکت را در پیشبرد موزه‌ها کم می کند و یکی از این موارد، ضعف مدیریت است امروزه یکی از عمده‌ترین مسائلی که موجب شده موزه‌ها در جا بزند مدیریت است.

http://www.tasnimnews.com/Home/Single/194241

 

میزگرد متخصصین موزه: هیئت امنایی؛ قدرتمندترین شکل اداره موزه‌ها اما مشروط!

در میزگرد تسنیم با موضوع اداره هیئت امنایی موزه‌ها عنوان شد:

نبود تولیدعلم در موزه‌های ایران/هیئت امنایی؛ قدرتمندترین شکل اداره موزه‌ها اما مشروط!

خبرگزاری تسنیم: کارشناسان حاضر در میزگرد خبرگزاری تسنیم معتقدند: متأسفانه کارکرد مهم موزه که در دنیا موجب تحول شده است یعنی تولید علم در موزه‌ها فراموش شده است.

به گزارش خبرنگار اجتماعی خبرگزاری تسنیم، میزگردی با حضور دکتر یوسف منصورزاده، دارای مدرک دکتری موزه‌داری و استاد دانشگاه و مهران نوروزی، کارشناس موزه‌داری در خبرگزاری تسنیم برگزار شد.یوسف منصورزاده معتقد است: یکی از مهم‌ترین کارکردهای موزه در دنیا، موضوع تولید علم و پژوهش است که متأسفانه این کارکرد موزه در بین مردم و حتی مسئولان مغفول است و باید در این زمینه راهکار جدی در نظر گرفته شود، همچنین اداره هیئت امنایی موزه‌ها در دنیا جواب داده است و اگر بتوانیم نحوه صحیح این روش معتبر دنیا را در موزه‌های ایران اجرایی کنیم می‌توانیم شاهد باشیم رکود و رخوت موجود در موزه‌های کشور تا حد زیادی جای خود را به رونق بدهد.

مهران نوروزی نیز با بیان اینکه اداره موزه‌ها به شکل هیئت امنایی قدرتمندترین شکل اداره موزه‌هاست معتقد است: موزه کارکرد یک رسانه خیلی قوی را در دنیا دارد، رسانه‌ای که از یک نظر منحصر به فرد است و آن این است که مخاطب موزه، بدون هیچ کم و کاست و برداشتی از سوی پیام‌رسان، اصل پیام را دریافت می‌کند، همچنین اداره هیئت امنایی موزه‌ها با وضع فعلی استفاده از این روش جواب نخواهد داد چرا که برخی افراد فقط به صورت اسمی و صوری جزء هیئت امنا هستند و از طرف دیگر نباید هیئت امنا از بدنه کارشناسی موزه‌ها خالی باشد.

مشروح این میزگرد به زودی در همین پایگاه منتشر خواهد شد... .

مهران نوروزی: کارشناسی ارشد و دکترای موزه‌داری در کشور نداریم

یک کارشناس موزه‌داری در گفت گو با تسنیم مطرح کرد:

هیئت‌امنایی؛قدرتمندترین شکل اداره موزه‌‌ها/کارشناسی ارشد و دکترای موزه‌داری در کشور نداریم

خبرگزاری تسنیم: یک کارشناس موزه‌داری گفت: قدرتمندترین حالت اداره موزه‌‌ها به روش هیئت‌امنایی این است که بدنه هیئت امنای موزه‌ها را افراد سیاسی و کارشناسان موزه‌داری در کنار هم تشکیل دهند.

مهران نوروزی در گفت‌وگو با خبرنگار اجتماعی خبرگزاری تسنیم، اظهار داشت: رشته موزه‌داری در ایران یکی در دانشکده میراث فرهنگی و یکی در دانشگاه هنر اصفهان وجود دارد و از امسال هم شیراز جذب این رشته را برای اولین بار در مقطع کارشناسی موزه‌داری شروع کرده است، اما باید در نظر داشت که مقطع کارشناسی ارشد و دکترای موزه‌داری در ایران وجود ندارد و ما هیچ فارغ‌التحصیلی در این رشته که داخل کشور در مقطع دکتری و فوق‌لیسانس درس خوانده باشد را نداریم.

وی اضافه کرد: حالا این هیئت امنای موزه‌ها که اخیراً موضوع جدیت اجرای آن مطرح است را قرار است چه کسانی تشکیل دهند؟ آیا لیسانسه‌های موزه‌داری باید این بدنه را تشکیل دهند؟ لذا به نظر می‌رسد یا باید به تجریه افراد یا به تحصیلات افراد نگاه کنیم.

این کارشناس موزه‌داری ادامه  داد: اگر بخواهیم به تحصیلات نگاه کنیم بدنه هیئت امنا را لیسانسه‌های موزه باید تشکیل دهند و اگر به تجریه آنها نگاه کنیم بسیاری از موزه‌داران، با وجود تجربه بالا، رشته موزه‌داری نخوانده‌اند. لذا هیئت امنایی‌شدن خوب است اما اینکه چه کسانی هیئت امنا شوند مهم است.

نوروزی خاطرنشان کرد:‌اگر بدنه هیئت امنای موزه‌ها صرفاً تشکیل‌شده از مقامات و عاری از تخصص باشد اتفاق خوبی نمی‌افتد، چرا که ایده‌ای وجود نخواهد داشت و زمانی هم این افراد برای رسیدگی به موزه‌ها نمدارند و البته دانش و تخصص لازم در این کار را هم ندارند، از آن طرف اگر بدنه فقط کارشناسان موزه‌داری باشند، آنها هم قدرات اجرایی ندارند و کاری از پیش نمی‌برند، یعنی وزن سیاسی و اقتصادی ندارند.

این کارشناس موزه‌داری یادآور شد: به نظر می‌رسد هیچ‌کدام از اینها به تنهایی 

نمی‌توانند کافی باشند بلکه همنشینی متخصصان و مسئولان در هیئت امنا 

می‌تواند جمعی متوازن و قدرتمند را ایجاد کند لذا قدرتمندترین حالت برای اداره 

موزه‌داری همین است.

http://www.tasnimnews.com/Home/Single/174254

تلاش برای راه‌اندازی مقطع دکترای موزه‌داری/

مدیر کل موزه‌های سازمان میراث فرهنگی در گفت‌وگو با تسنیم:

تلاش برای راه‌اندازی مقطع دکترای موزه‌داری/

تحول جامعه موزه‌داری با راه‌اندازی مقاطع بالا

خبرگزاری تسنیم: مدیر کل موزه‌های سازمان میراث فرهنگی گفت: با کمک مرکز آموزش عالی سازمان میراث فرهنگی به دنبال راه‌اندازی مقطع دکترای رشته موزه‌داری هستیم.

محمدرضا کارگر در گفت‌وگو با خبرنگار اجتماعی خبرگزاری تسنیم، در پاسخ به این سوال که در کشور رشته موزه‌داری را تا مقطع کارشناسی داریم آیا بنا ندارید برای مقاطع بالاتر کاری بکنید، اظهار داشت: روال آموزش عالی به این گونه است که ابتدا باید مقطع لیسانس داشته باشیم و چند دوره فارغ‌التحصیل این مقطع داشته باشیم و بعد از آن می‌توانیم درخواست مقطع کارشناسی ارشد کنیم. اگر ارزشیابی‌ها برای فارغ‌التحصیلان ارشد موفقیت‌آمیز قلمداد شود و اعضای هیئت علمی به میزان کافی در کشور وجود داشته باشند می‌توانیم مقطع دکترای موزه‌داری را راه‌اندازی کنیم.

وی افزود: در حال حاضر سال‌های سال است که مقطع کاردانی و کارشناسی موزه‌داری را در کشور تربیت می‌کنیم که با سابقه‌ترین این مراکز، مرکز آموزش عالی سازمان میراث فرهنگی و بعد از آن دانشگاه هنر اصفهان و سپس دانشگاه آزاد است.

کارگر تصریح کرد: یکی از اتفاقات خوبی که در این حوزه افتاده است این است که دانشگاه هنر تهران یا همان پردیس هنر تهران اقدام به گرفتن دانشجو در مقطع فوق لیسانس در گروه موزه‌داری با عنوان پژوهش‌های موزه کرده که البته این رشته مقداری با اهداف آموزش موزه‌داری که بیشتر به راهبردها و راهکارهای امور موزه‌داری می‌پردازد متفاوت است اما به هر حال گامی مثبت قلمداد می‌شود.

مدیر کل امور موزه‌ها تصریح کرد: با مرکز آموزش عالی سازمان میراث فرهنگی صحبت کردیم و آنها اعلام کردند که شدیدا به دنبال راه‌اندازی مقطع دکترای موزه‌داری هستند. لذا باید شرح درس این رشته نوشته و تقاضای ان داده شود و در نهایت اگر یکی از دانشگاه‌های ما اقدام به پذیرش دانشجو کند و مراحل آن را پشت سربگذارد راه برای بقبه مراکز عالی که در مقطع کارشناسی موزه‌داری دانشجو پذیرفته‌اند باز می‌شود.

وی در پایان گفت: یکی از اتفاقاتی که می‌تواند جامعه موزه‌داری را متحول کند همین است.

http://www.tasnimnews.com/Home/Single/179952

مهران نوروزی در گفت‌وگو با خبرنگار اجتماعی تسنیم: هیئت‌امنایی‌شدن موزه‌ها

مهران نوروزی در گفت‌وگو با خبرنگار اجتماعی تسنیم، درباره هیئت‌ امنایی‌شدن اداره موزه‌ها با بیان اینکه رشته دانشگاهی به نام مدیریت موزه وجود دارد که این رشته تخصصی فقط در مقطع فوق لیسانس یا دکتری وجود دارد اظهار داشت:‌ این رشته فقط به این موضوع می‌پردازد که موزه‌ها چگونه اداره شوند.

یک فعال موزه‌داری در گفت‌وگو با تسنیم خبر داد:

وضعیت بحرانی در موزه‌ها/هیئت‌امنایی‌شدن موزه‌ها جادادن به افراد بی‌ پست و مقام است؟

خبرگزاری تسنیم:یک فعال موزه‌داری گفت: موزه علوم و فن‌آوری ایران به صورت هیئت امنایی اداره می‌شود اما اعضای هیئت امنای آن، شهردار تهران، وزیر علوم و یکی آقای حداد عادل است، یعنی کسانی هستند که شاید تاحالا حتی یک بار داخل موزه نیامده‌اند.

وی با بیان اینکه روش برتر مدیریت موزه در دنیا روش هیئت‌امنایی است افزود:‌ معروفترین موزه دنیا موزه لوور به این صورت مدیریت می‌شود لذا در اصل، روش هیئت امنایی موفق است اما اصل موضوع، نحوه اجراست که چه افرادی هیئا امنا بشوند و چگونه عمل کنند؟ قاعدتاً اگر بخواهیم روش هیئت امنایی در مدیریت موزه موفق باشد باید بدنه هیئت امنا را افراد کارشناس تشکیل دهند.

این کارشناس موزه‌داری تصریح کرد: الان موزه علوم و فن‌آوری جمهوری اسلامی ایران به صورت هیئت امنایی اداره می‌شود و تقریباً بزرگترین موزه‌ای است که به این صورت در کشور مدیریت می‌شود اما اعضای هیئت امنای آن، یکی شهردار تهران است، یکی وزیر علوم و یکی آقای حداد عادل است، یعنی کسانی هستند که شاید تا حالا حتی یک بار داخل موزه نیامده باشند البته آنها اگر بیایند هم نمی‌دانند باید چه کار کنند لذا آنچه هیئت امنا نیاز دارد در وهله اول تخصص است.

عضو جامعه موزه‌داری ایران ادامه داد: متأسفانه اینطور به نظر می‌آید که مطرح‌شدن بحث هیئت امنا در موزه‌های ما جا و مکان‌دادن به افرادی است که در میراث فرهنگی پست و سمتی برایشان نتوانستند پیدا کنند، مثلاً افرادی که زمزمه‌های آنها برای عضو هیئت امناشدن موزه ملی مطرح است نشان می‌دهد عاقبت موزه‌ها چگونه خواهد بود.

نوروزی یادآور شد: لذا نمی‌توانیم با هیئت امنایی‌شدن موزه‌ها مخالف باشیم اما اینکه چه کسانی با چه تخصص و دیدگاهی  هیئت امنا شوند مهم است، پیشنهاد جامعه موزه‌داری این است که فردی به عنوان هیئت امنای موزه انتخاب شود که پدیده موزه‌داری را بشناسند و بدانند نیازها و کمبودهای موزه‌ها چیست؟ همچنین فکر اساسی برای خروج موزه‌ها از وضعیت موجود داشته باشند.

این کارشناس موزه‌داری خاطرنشان کرد: وضعیت موجود موزه‌ها شبیه به انبارهایی است که چند سالن نمایش دارند در حالی که موزه‌های قدرتمند و هیئت امنایی دنیا اینگونه است که یک پایگاه رسانه‌ای قدرتمند و مراکز پویای آموزشی هستند لذا می‌بینیم تعداد بازدیدکننده موزه علوم و فن‌آوری امریکا در یک سال گذشته 2 میلیون بازدیدکننده است در حالی که در برخی از موزه‌های ایران 20 هزار نفر هم بازدیدکننده ندارد.

وی افزود: باید موزه را نجات داد، موزه‌ها در وضعیت بحرانی هستند و برای خروج از این وضعیت نیاز به هیئت‌امنایی‌شدن موزه‌ها داریم و هیئت امنا هم برای نجات از این وضعیت باید بدنه کارشناسی داشته باشد.

انتهای پیام/ منبع خبر: 

http://www.tasnimnews.com/Home/Single/172367

به مناسبت روز گزدشگری 5 مهرماه بازدید از موزه ها رایگان شد...

مدیرکل موزه ها،اموال منقول فرهنگی،تاریخی کشورگفت: بازدید از موزه ها در روز پنجم مهرماه به مناسبت بزرگداشت روز جهانی گردشگری رایگان است.

به گزارش مرکز روابط عمومی و اطلاع رسانی سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری کشور،«  اسدالله بیرانوند» افزود: با توجه به پیشنهاد معاون محترم گردشگری و موافقت قائم مقام محترم ریاست سازمان و معاون میراث فرهنگی و با عنایت به اینکه این اداره کل به عنوان متولی امور موزه ای در کشور در صدد ایجاد روشهای تسهیل بازدید از موزه ها و ترغیب عموم مردم به شناسایی اماکن و آثار تاریخی و باستانی می باشد، به مناسبت بزرگداشت روز جهانی گردشگری،بازدید از موزه ها و اماکن فرهنگی- تاریخی تحت پوشش سازمان در سراسر کشور برای عموم در روز جمعه مورخ5/7/92 به صورت رایگان اعلام می گردد.

محمدرضا کارگر مدیر کل اداره موزه‌ها و اموال منقول فرهنگی ـ تاریخی شد و گفت: شورای سیاست‌گذاری موزه‌ه

محمدرضا کارگر درجمع کثیری از کارشناسان اداره کل موزه‌ها با حکم معاون میراث فرهنگی کشور به عنوان  مدیر کل اداره موزه‌ها و اموال منقول فرهنگی ـ تاریخی معارفه شد. وی در این نشست اعلام کرد: «موزه باید در زندگی افراد جامعه جاری شود و این اقدام با طرح هر موزه یک خانواده است در آینده ای نزدیک آغاز می‌شود.»

 

به گزارش CHN، عصر روز دوشنبه مراسم معارفه محمدرضا کارگر در ارگ آزادی انجام شد. او که پیش از این مدیریت موزه ملی ایران باستان را به عهده داشت با حکم مهدی حجت، مدیریت اداره کل موزه‌های کشور را برعهده گرفت. در این نشست نیز فرهاد نظری به عنوان مدیر کل اداره ثبت انتخاب شد. او پیش از این در دانشنامه معماری فعالیت می‌کرده است.

 

«محمدرضا کارگر» با تاکید براینکه وضعیت میراث فرهنگی می‌تواند نسبت به گذشته بهتر باشد گفت: «در ایران هیچ گاه وضعیت برای فرهنگ مساعد نبوده است و همیشه شرایط بدتر از امروز بوده‌است. با این حال شرایط در وضعیت فعلی می‌تواند بهتر باشد. چراکه هم اکنون تعداد بسیاری نیروی آزموده در سازمان میراث فرهنگی وجود دارد.»

 

کارگر با اشاره به بحث دانش‌محور بودن سازمان میراث فرهنگی اشاره کرد و ادامه داد: «دانش به عنوان ثروت یک مجموعه و یک نهاد به حساب می‌آید. در سازمان میراث فرهنگی مهمترین ثروت دانش ماست. و در این سال‌ها به دانش میراث‌فرهنگی توجهی نشد و به تاراج رفت.

 

او گفت: «امیدواریم با مدیریت جدید میراث فرهنگی دانش و تجربه‌ای که یک معمار، باستان شناس، موزه دار و معمار به دست می‌آورد به دلیل آنکه جایی ثبت نشده و به صورت شفاهی باقی مانده از بین نرود.

 

مدیر کل موزه ها با بیان اینکه به موزه های کشور توجه چندانی نشده به تاسیس شورای سیاست گذاری موزه‌ها اشاره کرد و گفت: «از معاون میراث فرهنگی اجازه خواسته ام که وارد کار اجرایی نشوم بنابراین با تاسیس شواری سیاست‌گذاری موزه‌ها و نتیجه‌ای که از شورا به دست می‌آید اقدام به فعالیت‌های اجرایی خواهیم کرد.»

 

او ادامه داد: «8 دهه از عمر موزه‌های ایران و تاسیس موزه توسط آندره گدار می‌گذرد اما ایران هنوز با هیچ تغییر و تحولی در زمینه موزه‌داری مواجه نشده‌است. در این سال‌ها موزه‌های کشور تکثیر پیدا کرده‌اند بدون آنکه جرات تغییر داشته باشند این درحالی است که بزرگترین رسالت موزه‌ها اینست که حافظه تاریخی را به انسان‌ها بازگرداند.

 

کارگر با اعتقاد براینکه موزه‌های ایران متعلق به نسل دوم است افزود: «موزه‌های ایران درحالی متعلق به نسل دوم هستند که موزه‌های جهان نسل ششم از موزه‌داری را تجربه می‌کنند. این درحالی است که 90 درصد اشیا موزه‌ها از حفریات علمی به دست آمده‌اند و هر کدام سندی برای یک محقق و اثبات یک حقیقت هستند.»

 

او با تاکید براینکه موزه‌های دنیا هم اکنون بر اساس نیاز جوامع شکل می‌گیرند گفت: «اگر بخواهیم 5 نسل موزه‌داری را در ایران به جلو بیندازیم قطعا کار سخت و طاقت‌فرسایی است اما با همکاری و کمک کارشناسان و طرح هر خانواده یک موزه است این اقدام شدنی می‌شود.

خبری که گفته بودم...

درود:

دوستان عزیزم 

بعد از یک ماه انتظار، رفت و آمد و دومرحله مصاحبه حضوری، بنده در موزه ملی علوم و فناوری ایران به استخدام در آمدم و فعالیت رسمی خود را از تاریخ یکم شهریورماه سال نود و دو در این موزه آغاز نمودم. 

متعاقبا جهت زندگی و سکونت نیز به تهران آمدم و در حوالی موزه مذکور( خیابان جمهوری- خیابان سی تیر) اقامت نمودم.

پس از این نیز در این وبلاگ از تجربیات کاری ام که مرتبط با موزه و موزه داری خواهند بود مطالبی را عنوان خوام نمود و امیدوارم این انتقال اطلاعات در ادامه مسیر برای همراهان این وبلاگ مفید باشد.

در پایان ضمن دعوت از شما عزیزان جهت بازدید از موزه ملی علوم و فناوری ایران، به استحضار می رساند که این موزه در آبان ماه امسال همایش بزرگی برگزار خواهد نمود که از جمله مدعوین آن آقای فیورنزو گالی( ریس موزه لٰئوناردو داوینچی میلان) و دکتر رضا روحانی( پژوهشگر موزه آکادمی علوم کالیفرنیا) می باشند.

با امید به دیدار شما و آرزوی سربلندی عزیزان موزه دار در سراسر کشور...

مصاحبه با خبرگزاری تسنیم(۳)

موزه‌های ایران هنوز در مرحله اول سنتی باقی مانده‌اند/

یکه‌تازی نسل سوم موزه‌ها در دنیا

مهران نوروزی, در گفت‌وگو با خبرنگار اجتماعی خبرگزاری تسنیم، در پاسخ به این سوال که چرا موزه‌های ما در مقایسه با موزه‌های دنیا از نظر بازدیدکننده در رتبه‌های پایین‌تری برخوردارند اظهار داشت:‌ با مقابسه با موزه‌های دنیا درمی‌یابیم که این تفوت به نوع بیان موزه برمی‌گردد و آنهادر این زمینه از ما جلوتر هستند.

ادامه نوشته

مصاحبه با خبرگزاری تسنیم

انتقاد یک کارشناس موزه داری در گفت‌وگو با تسنیم:

موزه‌های دنیا به سمت‌ رایگان‌ترشدن می‌روند، در ایران به سمت گرانترشدن

ادامه نوشته